सख्युस्ते स किल शतक्रतोरजय्यस्
तस्य त्वं रणशिरसि स्मृतो निहन्ता ।
उच्छेत्तुं प्रभवति यन्न सप्तसप्तिस्
तन्नैशं तिमिरमपाकरोति चन्द्रः ॥

अन्वयः AI सः गणः ते सख्युः शतक्रतोः अजय्यः किल । त्वम् तस्य रणशिरसि निहन्ता स्मृतः । यत् सप्तसप्तिः उच्छेत्तुम् न प्रभवति, तत् नैशम् तिमिरम् चन्द्रः अपाकरोति ।

Summary AI That group of demons is indeed unconquerable by your friend Indra. You are remembered as their slayer in the forefront of battle. The moon dispels the nocturnal darkness which the sun is not able to destroy.

पदच्छेदः AI

सख्युः	सखि (६.१)	of the friend
ते	युष्मद् (६.१)	your
सः	तद् (१.१)	That (group of demons)
किल	किल	indeed
शतक्रतोः	शतक्रतु (६.१)	of Indra
अजय्यः	अजय्य (√जि+यत्, १.१)	is unconquerable
तस्य	तद् (६.१)	of them
त्वम्	युष्मद् (१.१)	you
रणशिरसि	रण–शिरस् (७.१)	in the forefront of battle
स्मृतः	स्मृत (√स्मृ+क्त, १.१)	are remembered as
निहन्ता	निहन्तृ (१.१)	the slayer
उच्छेत्तुम्	उच्छेत्तुम् (उद्√छिद्+तुमुन्)	to destroy
प्रभवति	प्रभवति (प्र√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is able
यत्	यद् (२.१)	which
न	न	not
सप्तसप्तिः	सप्तसप्ति (१.१)	the sun
तत्	तद् (२.१)	that
नैशम्	नैश (२.१)	nocturnal
तिमिरम्	तिमिर (२.१)	darkness
अपाकरोति	अपाकरोति (अप+आ√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	dispels
चन्द्रः	चन्द्र (१.१)	the moon

छन्दः प्रहर्षिणी [१३: मनजरग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
स	ख्यु	स्ते	स	कि	ल	श	त	क्र	तो	र	ज	य्य
स्त	स्य	त्वं	र	ण	शि	र	सि	स्मृ	तो	नि	ह	न्ता
उ	च्छे	त्तुं	प्र	भ	व	ति	य	न्न	स	प्त	स	प्ति
स्त	न्नै	शं	ति	मि	र	म	पा	क	रो	ति	च	न्द्रः
म			न			ज			र			ग

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect