कार्या सैकतलीनहंसमिथुना स्रोतोवहा मालिनी
पातास्तामभितो निषण्णहरिणा गौरीगुरोः पावनाः ।
शाखालम्बितवल्कलस्य च तरोर्निर्मातुमिच्छाम्यधः
शृङ्गे कृष्णमृगस्य वामनयनं कण्डूयमानां मृगीम् ॥

अन्वयः AI स्रोतोवहा मालिनी सैकतलीनहंसमिथुना कार्या । ताम् अभितः गौरीगुरोः पावनाः पादाः निषण्णहरिणाः (कार्याः) । च शाखालम्बितवल्कलस्य तरोः अधः कृष्णमृगस्य शृङ्गे वामनयनम् कण्डूयमानाम् मृगीम् निर्मातुम् इच्छामि ।

Summary AI The river Malini should be drawn with pairs of swans on its banks. On both sides, the sacred foothills of the Himalayas with deer resting. And beneath a tree with bark-garments on its branches, I want to draw a doe scratching her left eye on the horn of a black antelope.

पदच्छेदः AI

कार्या	कार्य (√कृ+यत्, १.१)	should be made
सैकतलीनहंसमिथुना	सैकत–लीन (√ली+क्त)–हंसमिथुन (१.१)	with pairs of swans resting on its sandbanks
स्रोतोवहा	स्रोतोवहा (१.१)	the river
मालिनी	मालिनी (१.१)	Malini
पादाः	पाद (१.३)	the foothills
ताम्	तद् (२.१)	it
अभितः	अभितः	on both sides
निषण्णहरिणाः	निषण्ण (नि√सद्+क्त)–हरिण (१.३)	with deer seated
गौरीगुरोः	गौरी–गुरु (६.१)	of the Himalaya (Gauri's father)
पावनाः	पावन (१.३)	sacred
शाखालम्बितवल्कलस्य	शाखा–आलम्बित (आ√लम्ब्+क्त)–वल्कल (६.१)	of the tree with bark-garments hanging from its branches
च	च	and
तरोः	तरु (६.१)	of a tree
निर्मातुम्	निर्मातुम् (निर्√मा+तुमुन्)	to draw
इच्छामि	इच्छामि (√इष् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	I wish
अधः	अधस्	beneath
शृङ्गे	शृङ्ग (७.१)	on the horn
कृष्णमृगस्य	कृष्णमृग (६.१)	of a black antelope
वामनयनम्	वामनयन (२.१)	her left eye
कण्डूयमानाम्	कण्डूयमान (√कण्डूय+शानच्, २.१)	a doe scratching
मृगीम्	मृगी (२.१)	a doe

छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९
का	र्या	सै	क	त	ली	न	हं	स	मि	थु	ना	स्रो	तो	व	हा	मा	लि	नी
पा	ता	स्ता	म	भि	तो	नि	ष	ण्ण	ह	रि	णा	गौ	री	गु	रोः	पा	व	नाः
शा	खा	ल	म्बि	त	व	ल्क	ल	स्य	च	त	रो	र्नि	र्मा	तु	मि	च्छा	म्य	धः
शृ	ङ्गे	कृ	ष्ण	मृ	ग	स्य	वा	म	न	य	नं	क	ण्डू	य	मा	नां	मृ	गीम्
म			स			ज			स			त			त			ग

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect