आचार इत्यवहितेन मया गृहीता
या वेत्रयष्टिरवरोधगृहेषु राज्ञः ।
काले गते बहुतिथे मम सैव जाता
प्रस्थानविक्लवगतेरवलम्बनार्था ॥

अन्वयः AI राज्ञः अवरोधगृहेषु आचारः इति अवहितेन मया या वेत्रयष्टिः गृहीता, बहुतिथे काले गते (सति) सा एव मम प्रस्थानविक्लवगतेः अवलम्बनार्था जाता ।

Summary AI The cane staff that I, being attentive, held in the king's inner apartments as a matter of duty, has now, after much time has passed, become a means of support for my faltering steps at the time of departure.

पदच्छेदः AI

आचारः	आचार (१.१)	as a custom
इति	इति	thus
अवहितेन	अवहित (अव√धा+क्त, ३.१)	by the attentive
मया	अस्मद् (३.१)	by me
गृहीता	गृहीत (√ग्रह्+क्त, १.१)	was held
या	यद् (१.१)	which
वेत्रयष्टिः	वेत्र–यष्टि (१.१)	cane staff
अवरोधगृहेषु	अवरोध–गृह (७.३)	in the inner apartments
राज्ञः	राजन् (६.१)	of the king
काले	काल (७.१)	time
गते	गत (√गम्+क्त, ७.१)	having passed
बहुतिथे	बहुतिथ (७.१)	much
मम	अस्मद् (६.१)	my
सा	तद् (१.१)	that same
एव	एव	very
जाता	जात (√जन्+क्त, १.१)	has become
प्रस्थानविक्लवगतेः	प्रस्थान–विक्लव–गति (६.१)	for my gait faltering at departure
अवलम्बनार्था	अवलम्बन–अर्थ (१.१)	for the purpose of support

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
आ	चा	र	इ	त्य	व	हि	ते	न	म	या	गृ	ही	ता
या	वे	त्र	य	ष्टि	र	व	रो	ध	गृ	हे	षु	रा	ज्ञः
का	ले	ग	ते	ब	हु	ति	थे	म	म	सै	व	जा	ता
प्र	स्था	न	वि	क्ल	व	ग	ते	र	व	ल	म्ब	ना	र्था
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

ऋतुसंहारम् कालिदासः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect