स्त्रीणामशिक्षितपटुत्वममानुषीषु
संदृश्यते किमुत याः प्रतिबोधवत्यः ।
प्रागन्तरिक्षगमनास्त्वमपत्यजातम्
अन्यैर्द्विजैः परभृताः खलु पोषयन्ति ॥

अन्वयः AI अमानुषीषु स्त्रीणाम् अशिक्षितपटुत्वं संदृश्यते, किमुत याः प्रतिबोधवत्यः (तासु) । परभृताः खलु अन्तरिक्षगमनात् प्राक् स्वम् अपत्यजातम् अन्यैः द्विजैः पोषयन्ति ।

Summary AI Untaught cleverness is seen even in non-human females, so what to say of those who possess reason? Before flying into the sky, the cuckoos indeed have their own offspring raised by other birds.

पदच्छेदः AI

स्त्रीणाम्	स्त्री (६.३)	of females
अशिक्षितपटुत्वम्	अशिक्षित–पटुत्व (१.१)	Untaught cleverness
अमानुषीषु	अमानुषी (७.३)	among non-human creatures
संदृश्यते	संदृश्यते (सम्√दृश् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is seen
किमुत	किमुत	how much more
याः	यद् (१.३)	those who
प्रतिबोधवत्यः	प्रतिबोधवत् (१.३)	possess reason
प्राक्	प्राक्	Before
अन्तरिक्षगमनात्	अन्तरिक्ष–गमन (५.१)	flying into the sky
स्वम्	स्व (२.१)	their own
अपत्यजातम्	अपत्य–जात (२.१)	offspring
अन्यैः	अन्य (३.३)	by other
द्विजैः	द्विज (३.३)	birds
परभृताः	परभृत (१.३)	cuckoos
खलु	खलु	indeed
पोषयन्ति	पोषयन्ति (√पुष् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	cause to be raised

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
स्त्री	णा	म	शि	क्षि	त	प	टु	त्व	म	मा	नु	षी	षु
सं	दृ	श्य	ते	कि	मु	त	याः	प्र	ति	बो	ध	व	त्यः
प्रा	ग	न्त	रि	क्ष	ग	म	ना	स्त्व	म	प	त्य	जा	त
म	न्यै	र्द्वि	जैः	प	र	भृ	ताः	ख	लु	पो	ष	य	न्ति
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

ऋतुसंहारम् कालिदासः

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

About

Resources

Connect