कुन्दैः सविभ्रमवधूहसितावदातै-
रुद्द्योतितान्युपवनानि मनोहराणि ।
चित्तं मुनेरपि हरन्ति निवृत्तरागं
प्रागेव रागमलिनानि मनांसि यूनाम् ॥
कुन्दैः सविभ्रमवधूहसितावदातै-
रुद्द्योतितान्युपवनानि मनोहराणि ।
चित्तं मुनेरपि हरन्ति निवृत्तरागं
प्रागेव रागमलिनानि मनांसि यूनाम् ॥
रुद्द्योतितान्युपवनानि मनोहराणि ।
चित्तं मुनेरपि हरन्ति निवृत्तरागं
प्रागेव रागमलिनानि मनांसि यूनाम् ॥
अन्वयः
AI
स-विभ्रम-वधू-हसित-अवदातैः कुन्दैः उद्द्योतितानि मनोहराणि उपवनानि निवृत्त-रागम् मुनेः चित्तम् अपि हरन्ति, (किं पुनः) राग-मलिनानि यूनां मनांसि प्राक् एव (हरन्ति)।
Summary
AI
The charming gardens, illuminated by jasmine flowers as white as the graceful smiles of women, captivate even the mind of a sage free from passion; how much more so the minds of youths, already stained by passion.
सारांश
AI
स्त्रियों की मन्द मुस्कान के समान श्वेत कुन्द पुष्पों से जगमगाते उपवन विरक्त मुनियों के भी चित्त हर लेते हैं, फिर कामुक युवाओं के मन की तो बात ही क्या।
पदच्छेदः
AI
| कुन्दैः | कुन्द (३.३) | by the jasmine flowers |
| सविभ्रमवधूहसितावदातैः | सह–विभ्रम–वधू–हसित–अवदात (३.३) | as white as the graceful smiles of women |
| उद्द्योतितानि | उद्द्योति (उद्√द्युत्+क्त, १.३) | illuminated |
| उपवनानि | उपवन (१.३) | the gardens |
| मनोहराणि | मनोहर (१.३) | charming |
| चित्तम् | चित्त (२.१) | the mind |
| मुनेः | मुनि (६.१) | of a sage |
| अपि | अपि | even |
| हरन्ति | हरन्ति (√हृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | steal |
| निवृत्तरागम् | निवृत्त (नि√वृत्+क्त)–राग (२.१) | free from passion |
| प्रागेव | प्राक्–एव | all the more |
| रागमलिनानि | राग–मलिन (२.३) | soiled by passion |
| मनांसि | मनस् (२.३) | the minds |
| यूनाम् | युवन् (६.३) | of youths |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| कु | न्दैः | स | वि | भ्र | म | व | धू | ह | सि | ता | व | दा | तै |
| रु | द्द्यो | ति | ता | न्यु | प | व | ना | नि | म | नो | ह | रा | णि |
| चि | त्तं | मु | ने | र | पि | ह | र | न्ति | नि | वृ | त्त | रा | गं |
| प्रा | गे | व | रा | ग | म | लि | ना | नि | म | नां | सि | यू | नाम् |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.