कान्तामुखद्युतिजुषामचिरोद्गतानां
शोभां परां कुरबकद्रुममञ्जरीणाम् ।
दृष्ट्वा प्रिये सहृदयस्य भवेन्न कस्य
कन्दर्पबाणपतनव्यथितं हि चेतः ॥

अन्वयः AI प्रिये, कान्ता-मुख-द्युति-जुषाम् अचिर-उद्गतानाम् कुरबक-द्रुम-मञ्जरीणां पराम् शोभां दृष्ट्वा कस्य सहृदयस्य चेतः हि कन्दर्प-बाण-पतन-व्यथितम् न भवेत्?

Summary AI O beloved, having seen the supreme beauty of the recently sprouted Kurabaka blossoms, which possess the splendor of a lover's face, whose feeling heart would not indeed be pained by the fall of Kama's arrows?

सारांश AI स्त्रियों के मुख की कांति वाली कुरबक की मंजरियों को देखकर भला किस सहृदय का मन कामदेव के बाणों के प्रहार से व्यथित नहीं होगा?

पदच्छेदः AI

कान्तामुखद्युतिजुषाम्	कान्ता–मुख–द्युति–जुष् (√जुष्+क्विप्, ६.३)	possessing the splendor of a beloved's face
अचिरोद्गतानाम्	अचिर–उद्गत (उद्√गम्+क्त, ६.३)	recently sprouted
शोभाम्	शोभा (२.१)	beauty
पराम्	परा (२.१)	supreme
कुरबकद्रुममञ्जरीणाम्	कुरबक–द्रुम–मञ्जरी (६.३)	of the blossoms of the Kurabaka trees
दृष्ट्वा	दृष्ट्वा (√दृश्+क्त्वा)	having seen
प्रिये	प्रिया (८.१)	O beloved!
सहृदयस्य	सहृदय (६.१)	of a man of feeling heart
भवेत्	भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	would be
न	न	not
कस्य	किम् (६.१)	whose
कन्दर्पबाणपतनव्यथितम्	कन्दर्प–बाण–पतन–व्यथित (√व्यथ्+क्त, १.१)	pained by the fall of Kama's arrows
हि	हि	indeed
चेतः	चेतस् (१.१)	heart

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
का	न्ता	मु	ख	द्यु	ति	जु	षा	म	चि	रो	द्ग	ता	नां
शो	भां	प	रां	कु	र	ब	क	द्रु	म	म	ञ्ज	री	णाम्
दृ	ष्ट्वा	प्रि	ये	स	हृ	द	य	स्य	भ	वे	न्न	क	स्य
क	न्द	र्प	बा	ण	प	त	न	व्य	थि	तं	हि	चे	तः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

मेघदूतम् कालिदासः

हंसदूतम् रूपगोस्वामी

About

Resources

Connect