मत्तद्विरेफपरिचुम्बितचारुपुष्पा
मन्दानिलाकुलितनम्रमृदुप्रवालाः ।
कुर्वन्ति कामिमनसां सहसोत्सुकत्वं
बालातिमुक्तलतिकाः समवेक्ष्यमाणाः ॥

अन्वयः AI मत्त-द्विरेफ-परिचुम्बित-चारु-पुष्पाः, मन्द-अनिल-आकुलित-नम्र-मृदु-प्रवालाः बाल-अतिमुक्त-लतिकाः समवेक्ष्यमाणाः (सत्यः) कामि-मनसाम् सहसा उत्सुकत्वम् कुर्वन्ति।

Summary AI When seen, the young Atimukta creepers—whose beautiful flowers are kissed by intoxicated bees and whose soft, bending sprouts are shaken by the gentle breeze—suddenly cause longing in the minds of lovers.

सारांश AI भौरों से चुम्बित फूलों और मन्द पवन से हिलती कोमल पल्लवों वाली माधवी लताओं को देखकर प्रेमियों का मन सहसा व्याकुल हो उठता है।

पदच्छेदः AI

मत्तद्विरेफपरिचुम्बितचारुपुष्पाः	मत्त–द्विरेफ–परिचुम्बित (परि√चुम्ब्+क्त)–चारु–पुष्प (१.३)	whose beautiful flowers are kissed by intoxicated bees
मन्दानिलाकुलितनम्रमृदुप्रवालाः	मन्द–अनिल–आकुलित (आ√कुल्+क्त)–नम्र–मृदु–प्रवाल (१.३)	whose soft, bending sprouts are shaken by the gentle breeze
कुर्वन्ति	कुर्वन्ति (√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	cause
कामिमनसाम्	कामिन्–मनस् (६.३)	of the minds of lovers
सहसा	सहसा	suddenly
उत्सुकत्वम्	उत्सुकत्व (२.१)	eagerness
बालातिमुक्तलतिकाः	बाल–अतिमुक्त–लतिका (१.३)	the young Atimukta creepers
समवेक्ष्यमाणाः	समवेक्ष्यमाण (सम्+अव√ईक्ष्+यक्+शानच्, १.३)	being seen

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
म	त्त	द्वि	रे	फ	प	रि	चु	म्बि	त	चा	रु	पु	ष्पा
म	न्दा	नि	ला	कु	लि	त	न	म्र	मृ	दु	प्र	वा	लाः
कु	र्व	न्ति	का	मि	म	न	सां	स	ह	सो	त्सु	क	त्वं
बा	ला	ति	मु	क्त	ल	ति	काः	स	म	वे	क्ष्य	मा	णाः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

मेघदूतम् कालिदासः

हंसदूतम् रूपगोस्वामी

About

Resources

Connect