नखपदचितभागान्वीक्षमाणाः स्तनान्ता-
नधरकिसलयाग्रं दन्तभिन्नं स्पृशन्त्यः ।
अभिमतरतवेषं नन्दयन्त्यस्तरुण्यः
सवितुरुदयकाले भूषयन्त्याननानि ॥
नखपदचितभागान्वीक्षमाणाः स्तनान्ता-
नधरकिसलयाग्रं दन्तभिन्नं स्पृशन्त्यः ।
अभिमतरतवेषं नन्दयन्त्यस्तरुण्यः
सवितुरुदयकाले भूषयन्त्याननानि ॥
नधरकिसलयाग्रं दन्तभिन्नं स्पृशन्त्यः ।
अभिमतरतवेषं नन्दयन्त्यस्तरुण्यः
सवितुरुदयकाले भूषयन्त्याननानि ॥
अन्वयः
AI
तरुण्यः सवितुः उदयकाले नखपदचितभागान् स्तनान्तान् वीक्षमाणाः, दन्तभिन्नम् अधरकिसलयाग्रम् स्पृशन्त्यः, अभिमतरतवेषम् नन्दयन्त्यः (सत्यः) आननानि भूषयन्ति।
Summary
AI
At sunrise, young women adorn their faces. They gaze at the nail marks on their breasts, touch their sprout-like lips bitten by teeth, and rejoice in the cherished signs of love-making.
सारांश
AI
नखों के निशानों और दाँतों से कटे अधरों को देखती हुई युवतियाँ सूर्योदय के समय प्रसन्न मन से अपने मुखों का शृंगार कर रही हैं।
पदच्छेदः
AI
| नखपदचितभागान् | नखपद–चित–भाग (२.३) | the parts marked with nail marks |
| वीक्षमाणाः | वीक्षमाण (वि√ईक्ष्+शानच्, १.३) | looking at |
| स्तनान्तान् | स्तन–अन्त (२.३) | the regions of their breasts |
| अधरकिसलयाग्रम् | अधर–किसलय–अग्र (२.१) | the sprout-like tip of the lip |
| दन्तभिन्नम् | दन्त–भिन्न (२.१) | bitten by teeth |
| स्पृशन्त्यः | स्पृशन्त् (√स्पृश्+शतृ, १.३) | touching |
| अभिमतरतवेषम् | अभिमत–रत–वेष (२.१) | the cherished appearance from love-making |
| नन्दयन्त्यः | नन्दयन्त् (√नन्द्+णिच्+शतृ, १.३) | rejoicing in |
| तरुण्यः | तरुणी (१.३) | young women |
| सवितुः | सवितृ (६.१) | of the sun |
| उदयकाले | उदय–काल (७.१) | at the time of sunrise |
| भूषयन्ति | भूषयन्ति (√भूष् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they adorn |
| आननानि | आनन (२.३) | their faces |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | ख | प | द | चि | त | भा | गा | न्वी | क्ष | मा | णाः | स्त | ना | न्ता |
| न | ध | र | कि | स | ल | या | ग्रं | द | न्त | भि | न्नं | स्पृ | श | न्त्यः |
| अ | भि | म | त | र | त | वे | षं | न | न्द | य | न्त्य | स्त | रु | ण्यः |
| स | वि | तु | रु | द | य | का | ले | भू | ष | य | न्त्या | न | ना | नि |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.