कारण्डवाननविघट्टितवीचिमालाः
कादम्बसारसकुलाकुलतीरदेशाः ।
कुर्वन्ति हंसविरुतैः परितो जनस्य
प्रीतिं सरोरुहरजोऽरुणितास्तटिन्यः ॥

अन्वयः AI कारण्डव-आनन-विघट्टित-वीचि-मालाः, कादम्ब-सारस-कुल-आकुल-तीर-देशाः, सरोरुह-रजः-अरुणिताः तटिन्यः हंस-विरुतैः परितः जनस्य प्रीतिं कुर्वन्ति ।

Summary AI The rivers, whose garlands of waves are stirred by the beaks of Karandava ducks, whose banks are bustling with flocks of Kadamba geese and Sarasa cranes, and which are reddened by lotus pollen, bring delight to people all around with the cries of swans.

सारांश AI नदियों के तट हंसों, कारण्डवों और सारसों के कलरव से गूँज रहे हैं। कमलों के पराग से लाल हुई लहरों वाली ये नदियाँ सबको आनंदित कर रही हैं।

पदच्छेदः AI

कारण्डवाननविघट्टितवीचिमालाः	कारण्डव–आनन–विघट्टित (वि√घट्ट्+क्त)–वीचिमाला (१.३)	whose garlands of waves are stirred by the beaks of Karandava ducks
कादम्बसारसकुलाकुलतीरदेशाः	कादम्ब–सारस–कुल–आकुल–तीरदेश (१.३)	whose banks are bustling with flocks of Kadamba geese and Sarasa cranes
कुर्वन्ति	कुर्वन्ति (√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	bring
हंसविरुतैः	हंसविरुत (३.३)	with the cries of swans
परितः	परितस्	all around
जनस्य	जन (६.१)	to people
प्रीतिम्	प्रीति (२.१)	delight
सरोरुहरजोऽरुणिताः	सरोरुह–रजस्–अरुणित (१.३)	reddened by lotus pollen
तटिन्यः	तटिनी (१.३)	the rivers

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
का	र	ण्ड	वा	न	न	वि	घ	ट्टि	त	वी	चि	मा	लाः
का	द	म्ब	सा	र	स	कु	ला	कु	ल	ती	र	दे	शाः
कु	र्व	न्ति	हं	स	वि	रु	तैः	प	रि	तो	ज	न	स्य
प्री	तिं	स	रो	रु	ह	र	जो	ऽरु	णि	ता	स्त	टि	न्यः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

मेघदूतम् कालिदासः

हंसदूतम् रूपगोस्वामी

About

Resources

Connect