मन्दानिलाकुलितचारुतराग्रशाखः
पुष्पोद्गमप्रचयकोमलपल्लवाग्रः ।
मत्तद्विरेफपरिपीतमधुप्रसेक-
श्चित्तं विदारयति कस्य न कोविदारः ॥

अन्वयः AI मन्द-अनिल-आकुलित-चारुतर-अग्र-शाखः, पुष्प-उद्गम-प्रचय-कोमल-पल्लव-अग्रः, मत्त-द्विरेफ-परिपीत-मधु-प्रसेकः कोविदारः कस्य चित्तं न विदारयति?
Summary AI The Kovidāra tree—whose beautiful branch-tips are stirred by the gentle breeze, whose tender shoot-tips are graced by an abundance of new blossoms, and whose flow of nectar is drunk by intoxicated bees—whose heart does it not pierce?
सारांश AI मंद पवन से हिलती सुंदर शाखाओं वाला, खिले हुए फूलों और कोमल पत्तों से लदा कोविदार का वृक्ष, जिसके पुष्पों का रस मतवाले भौंरे पी रहे हैं, भला किसका मन व्याकुल नहीं करता?
पदच्छेदः AI
मन्दानिलाकुलितचारुतराग्रशाखःमन्दअनिलआकुलित (आ√कुल्+क्त)–चारुतर–अग्रशाख (१.१) whose beautiful branch-tips are stirred by the gentle breeze
पुष्पोद्गमप्रचयकोमलपल्लवाग्रःपुष्पउद्गमप्रचयकोमल–पल्लवाग्र (१.१) whose tender shoot-tips are graced by an abundance of new blossoms
मत्तद्विरेफपरिपीतमधुप्रसेकःमत्तद्विरेफपरिपीत (परि√पा+क्त)–मधुप्रसेक (१.१) whose flow of nectar is drunk by intoxicated bees
चित्तम्चित्त (२.१) the heart
विदारयतिविदारयति (वि√दृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) pierces
कस्यकिम् (६.१) whose
not
कोविदारःकोविदार (१.१) the Kovidāra tree
छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२ १३ १४
न्दा नि ला कु लि चा रु रा ग्र शा खः
पु ष्पो द्ग प्र को ल्ल वा ग्रः
त्त द्वि रे रि पी धु प्र से
श्चि त्तं वि दा ति स्य को वि दा रः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.