चञ्चन्मनोज्ञशफरीरसनाकलापाः
पर्यन्तसंस्थितसिताण्डजपङ्क्तिहाराः ।
नद्यो विशालपुलिनान्तनितम्बबिम्बा
मन्दं प्रयान्ति समदाः प्रमदा इवाद्य ॥
चञ्चन्मनोज्ञशफरीरसनाकलापाः
पर्यन्तसंस्थितसिताण्डजपङ्क्तिहाराः ।
नद्यो विशालपुलिनान्तनितम्बबिम्बा
मन्दं प्रयान्ति समदाः प्रमदा इवाद्य ॥
पर्यन्तसंस्थितसिताण्डजपङ्क्तिहाराः ।
नद्यो विशालपुलिनान्तनितम्बबिम्बा
मन्दं प्रयान्ति समदाः प्रमदा इवाद्य ॥
अन्वयः
AI
अद्य चञ्चत्-मनोज्ञ-शफरी-रसना-कलापाः, पर्यन्त-संस्थित-सित-अण्डज-पङ्क्ति-हाराः, विशाल-पुलिन-अन्त-नितम्ब-बिम्बाः नद्यः स-मदाः प्रमदाः इव मन्दं प्रयान्ति ।
Summary
AI
Today, the rivers flow slowly, like impassioned young women. Their girdles are the darting, lovely Śapharī fish; their pearl necklaces are the rows of white birds resting on their banks; and their broad hips are the expansive sandbanks.
सारांश
AI
शरद ऋतु में नदियाँ कामुक स्त्रियों की भाँति मंद गति से बह रही हैं। चंचल मछलियाँ उनकी करधनी हैं, तटों पर बैठे श्वेत पक्षियों की पंक्तियाँ उनके मोतियों के हार हैं और उनके विशाल रेतीले तट सुंदर नितम्बों के समान प्रतीत हो रहे हैं।
पदच्छेदः
AI
| चञ्चन्मनोज्ञशफरीरसनाकलापाः | चञ्चत् (√चञ्च्+शतृ)–मनोज्ञ–शफरी–रसनाकलाप (१.३) | whose girdles are darting, lovely Śapharī fish |
| पर्यन्तसंस्थितसिताण्डजपङ्क्तिहाराः | पर्यन्त–संस्थित (सम्√स्था+क्त)–सित–अण्डज–पङ्क्ति–हार (१.३) | whose necklaces are rows of white birds on the banks |
| नद्यः | नदी (१.३) | the rivers |
| विशालपुलिनान्तनितम्बबिम्बाः | विशाल–पुलिनान्त–नितम्बबिम्ब (१.३) | whose hips are the broad sandbanks |
| मन्दम् | मन्दम् | slowly |
| प्रयान्ति | प्रयान्ति (प्र√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | flow |
| समदाः | समद (१.३) | impassioned |
| प्रमदाः | प्रमदा (१.३) | young women |
| इव | इव | like |
| अद्य | अद्य | today |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| च | ञ्च | न्म | नो | ज्ञ | श | फ | री | र | स | ना | क | ला | पाः |
| प | र्य | न्त | सं | स्थि | त | सि | ता | ण्ड | ज | प | ङ्क्ति | हा | राः |
| न | द्यो | वि | शा | ल | पु | लि | ना | न्त | नि | त | म्ब | बि | म्बा |
| म | न्दं | प्र | या | न्ति | स | म | दाः | प्र | म | दा | इ | वा | द्य |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.