स्फुटकुमुदचितानां राजहंसाश्रितानां
मरकतमणिभासा वारिणा भूषितानाम् ।
श्रियमतिशयरूपां व्योम तोयाशयानां
वहति विगतमेघं चन्द्रतारावकीर्णम् ॥
स्फुटकुमुदचितानां राजहंसाश्रितानां
मरकतमणिभासा वारिणा भूषितानाम् ।
श्रियमतिशयरूपां व्योम तोयाशयानां
वहति विगतमेघं चन्द्रतारावकीर्णम् ॥
मरकतमणिभासा वारिणा भूषितानाम् ।
श्रियमतिशयरूपां व्योम तोयाशयानां
वहति विगतमेघं चन्द्रतारावकीर्णम् ॥
अन्वयः
AI
विगतमेघं चन्द्रतारावकीर्णं व्योम, स्फुटकुमुदचितानां राजहंसाश्रितानां मरकतमणिभासा वारिणा भूषितानां तोयाशयानाम् अतिशयरूपां श्रियं वहति।
Summary
AI
The cloudless sky, strewn with the moon and stars, reflects the exceedingly beautiful splendor of the water reservoirs. These reservoirs are filled with blooming white water-lilies, frequented by royal swans, and adorned with water that shines like emeralds.
सारांश
AI
बादलों से रहित और चंद्रमा तथा तारों से भरा आकाश, खिले हुए कुमुदों, राजहंसों से युक्त और मरकतमणि जैसी आभा वाले जल से सुशोभित जलाशयों की अत्यंत सुंदर शोभा को धारण कर रहा है।
पदच्छेदः
AI
| स्फुटकुमुदचितानाम् | स्फुट–कुमुद–चित (√चि+क्त, ६.३) | of those filled with blooming water-lilies |
| राजहंसाश्रितानाम् | राजहंस–आश्रित (आ√श्रि+क्त, ६.३) | of those resorted to by royal swans |
| मरकतमणिभासा | मरकतमणि–भास् (३.१) | with the lustre of emeralds |
| वारिणा | वारि (३.१) | with water |
| भूषितानाम् | भूषित (√भूष्+क्त, ६.३) | of the adorned |
| श्रियम् | श्री (२.१) | the splendor |
| अतिशयरूपां | अतिशय–रूप (२.१) | exceedingly beautiful |
| व्योम | व्योमन् (१.१) | the sky |
| तोयाशयानाम् | तोयाशय (६.३) | of the reservoirs of water |
| वहति | वहति (√वह् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | bears |
| विगतमेघम् | विगत (वि√गम्+क्त)–मेघ (१.१) | cloudless |
| चन्द्रतारावकीर्णम् | चन्द्र–तारा–अवकीर्ण (अव√कॄ+क्त, १.१) | strewn with the moon and stars |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्फु | ट | कु | मु | द | चि | ता | नां | रा | ज | हं | सा | श्रि | ता | नां |
| म | र | क | त | म | णि | भा | सा | वा | रि | णा | भू | षि | ता | नाम् |
| श्रि | य | म | ति | श | य | रू | पां | व्यो | म | तो | या | श | या | नां |
| व | ह | ति | वि | ग | त | मे | घं | च | न्द्र | ता | रा | व | की | र्णम् |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.