वहन्ति वर्षन्ति नदन्ति भान्ति
व्यायन्ति नृत्यन्ति समाश्रयन्ति ।
नद्यो घना मत्तगजा वनान्ताः
प्रियाविहीनाः शिखिनः प्लवंगाः ॥
वहन्ति वर्षन्ति नदन्ति भान्ति
व्यायन्ति नृत्यन्ति समाश्रयन्ति ।
नद्यो घना मत्तगजा वनान्ताः
प्रियाविहीनाः शिखिनः प्लवंगाः ॥
व्यायन्ति नृत्यन्ति समाश्रयन्ति ।
नद्यो घना मत्तगजा वनान्ताः
प्रियाविहीनाः शिखिनः प्लवंगाः ॥
अन्वयः
AI
नद्यः वहन्ति, घनाः वर्षन्ति, मत्तगजाः नदन्ति, वनान्ताः भान्ति, प्रियाविहीनाः ध्यायन्ति, शिखिनः नृत्यन्ति, प्लवंगाः उन्नतान् प्रदेशान् समाश्रयन्ति।
Summary
AI
Rivers flow, clouds rain, rutting elephants trumpet, forest regions shine, those separated from their beloveds pine, peacocks dance, and monkeys take refuge on high ground.
सारांश
AI
नदियां बह रही हैं, बादल बरस रहे हैं, हाथी चिंघाड़ रहे हैं, वन सुशोभित हैं, विरही अपनी प्रियाओं का ध्यान कर रहे हैं, मोर नाच रहे हैं और मेंढक आश्रय ले रहे हैं।
ऋतुसमुच्चयटीका (अमरकीर्तिसूरिः)
अस्य पद्यस्य व्याख्या नोपलभ्यते । प्रक्षिप्तम् पद्यम् स्यात्
चन्द्रिकाटीका (मणिरामः)
अस्य पद्यस्य व्याख्या नोपलभ्यते । प्रक्षिप्तम् पद्यम् स्यात्
पदच्छेदः
AI
| वहन्ति | वहन्ति (√वह् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they flow |
| वर्षन्ति | वर्षन्ति (√वृष् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they rain |
| नदन्ति | नदन्ति (√नद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they roar |
| भान्ति | भान्ति (√भा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they shine |
| ध्यायन्ति | ध्यायन्ति (√ध्यै कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they pine |
| नृत्यन्ति | नृत्यन्ति (√नृत् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they dance |
| समाश्रयन्ति | समाश्रयन्ति (सम्+आ√श्रि कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they take refuge in |
| नद्यः | नदी (१.३) | rivers |
| घनाः | घन (१.३) | clouds |
| मत्तगजाः | मत्त–गज (१.३) | rutting elephants |
| वनान्ताः | वन–अन्त (१.३) | forest regions |
| प्रियाविहीनाः | प्रिया–विहीन (१.३) | those separated from their beloveds |
| शिखिनः | शिखिन् (१.३) | peacocks |
| प्लवंगाः | प्लवंग (१.३) | monkeys |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| व | ह | न्ति | व | र्ष | न्ति | न | द | न्ति | भा | न्ति |
| व्या | य | न्ति | नृ | त्य | न्ति | स | मा | श्र | य | न्ति |
| न | द्यो | घ | ना | म | त्त | ग | जा | व | ना | न्ताः |
| प्रि | या | वि | ही | नाः | शि | खि | नः | प्ल | वं | गाः |
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.