Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

बाढमेष दिवसेषु पार्थिवः
कर्म साधयति पुत्रजन्मने ।
इत्यदर्शितरुजोऽस्य मन्त्रिणः
शश्वदूचुरघशङ्किनीः प्रजाः ॥

अन्वयः AI अस्य अदर्शित-रुजः मन्त्रिणः अघ-शङ्किनीः प्रजाः शश्वत् इति ऊचुः – "एषः पार्थिवः दिवसेषु पुत्र-जन्मने कर्म बाढम् साधयति"।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) बाढमिति॥ बाढं सत्यमेव पार्थिवो दिवसेषु पुत्रजन्मने पुत्रोदयार्थं कर्म जपादिकं साधयति। इत्येवमदर्शितरुजो निगूहितरोगाः सन्तोऽस्य राज्ञो मन्त्रिणोऽघशङ्किनीर्व्यसनशङ्किनीः प्रजाः शश्वदूचुः ॥
Summary AI His ministers, who concealed his illness, constantly told the subjects, who were apprehensive of some misfortune, "This king is currently performing rites for the birth of a son."
सारांश AI मंत्रियों ने प्रजा की शंका दूर करने के लिए यह झूठ कहा कि राजा पुत्र प्राप्ति हेतु गुप्त यज्ञ कर रहे हैं, ताकि उनकी बीमारी की बात छिपी रहे।
पदच्छेदः AI
बाढम्बाढम् certainly/indeed
एषःएतद् (१.१) this
दिवसेषुदिवस (७.३) in these days
पार्थिवःपार्थिव (१.१) king
कर्मकर्मन् (२.१) a rite
साधयतिसाधयति (√साध् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) is performing
पुत्रजन्मनेपुत्रजन्मन् (४.१) for the birth of a son
इतिइति thus
अदर्शितरुजःअदर्शितरुज् (१.३) those who concealed the illness
अस्यइदम् (६.१) His
मन्त्रिणःमन्त्रिन् (१.३) ministers
शश्वत्शश्वत् constantly
ऊचुःऊचुः (√वच् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) said
अघशङ्किनीःअघ–शङ्किनी (२.३) to the apprehensive of misfortune
प्रजाःप्रजा (२.३) subjects
छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
बा मे दि से षु पा र्थि वः
र्म सा ति पु त्र न्म ने
त्य र्शि रु जो ऽस्य न्त्रि णः
श्व दू चु ङ्कि नीः प्र जाः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.