ताः स्वमङ्कमधिरोप्य दोलया
प्रेङ्खयन्परिजनापविद्धया ।
मुक्तरज्जु निबिडं भयच्छला-
त्कण्ठबन्धनमवाप बाहुभिः ॥
ताः स्वमङ्कमधिरोप्य दोलया
प्रेङ्खयन्परिजनापविद्धया ।
मुक्तरज्जु निबिडं भयच्छला-
त्कण्ठबन्धनमवाप बाहुभिः ॥
प्रेङ्खयन्परिजनापविद्धया ।
मुक्तरज्जु निबिडं भयच्छला-
त्कण्ठबन्धनमवाप बाहुभिः ॥
अन्वयः
AI
(सः) ताः स्वम् अङ्कम् अधिरोप्य परिजन-अपविद्धया दोलया प्रेङ्खयन्, मुक्त-रज्जुः (सन्) भय-च्छलात् (तासाम्) बाहुभिः निबिडम् कण्ठ-बन्धनम् अवाप।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
ता इति॥ ता अङ्गनाः स्वमङ्कं स्वकीयमुत्सङ्गमधिरोप्य परिजनेनापविद्धया संप्रेषितया दोलया मुक्तरज्जु त्यक्तदोलासूत्रं यथा तथा प्रेङ्खयंश्चालयन् भयाच्छलात्पतनभयमिषाद्वाहुभिरङ्गनाभुजैर्निबिडं कण्ठबन्धनमवाप प्राप। स्वयंग्रहाश्लेषशुखमन्वभूदित्यर्थः ॥
Summary
AI
Placing them on his lap, he would swing them on a swing pushed by attendants. Then, letting go of the ropes, he would receive a tight embrace around his neck from their arms, under the pretext of their fear of falling.
सारांश
AI
झूला झूलते समय जब सेवकों ने रस्सी छोड़ दी, तब स्त्रियों ने डर के बहाने अपनी भुजाओं से राजा के गले को कसकर पकड़ लिया।
पदच्छेदः
AI
| ताः | तद् (२.३) | them |
| स्वम् | स्व (२.१) | his own |
| अङ्कम् | अङ्क (२.१) | lap |
| अधिरोप्य | अधिरोप्य (अधि√रुह्+णिच्+ल्यप्) | having placed upon |
| दोलया | दोला (३.१) | by a swing |
| प्रेङ्खयन् | प्रेङ्खयत् (प्र√इङ्ख्+णिच्+शतृ, १.१) | swinging |
| परिजनापविद्धया | परिजन–अपविद्धा (३.१) | pushed by attendants |
| मुक्तरज्जुः | मुक्त–रज्जु (१.१) | he who had released the ropes |
| निबिडम् | निबिड (२.१) | tightly |
| भयच्छलात् | भय–छल (५.१) | on the pretext of fear |
| कण्ठबन्धनम् | कण्ठ–बन्धन (२.१) | an embrace around the neck |
| अवाप | अवाप (अव√आप् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he obtained |
| बाहुभिः | बाहु (३.३) | with their arms |
छन्दः
रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ताः | स्व | म | ङ्क | म | धि | रो | प्य | दो | ल | या |
| प्रे | ङ्ख | य | न्प | रि | ज | ना | प | वि | द्ध | या |
| मु | क्त | र | ज्जु | नि | बि | डं | भ | य | च्छ | ला |
| त्क | ण्ठ | ब | न्ध | न | म | वा | प | बा | हु | भिः |
| र | न | र | ल | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.