सैकतं च सरयूं विवृण्वतीं
श्रोणिबिम्बमिव हंसमेखलम् ।
स्वप्रियाविलसितानुकारिणीं
सौधजालविवरैर्व्यलोकयत् ॥

अन्वयः AI (सः) सौध-जाल-विवरैः हंस-मेखलम् श्रोणि-बिम्बम् इव सैकतम् विवृण्वतीम् स्व-प्रिया-विलसित-अनुकारिणीम् सरयूम् च व्यलोकयत्।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) सैकतमिति॥ किंच, हंसा एव मेखला यस्य तत्सैकतं पुलिनं श्रोणिबिम्बमिव विवृण्वतीम्। अत एव स्वप्रियाविलसितान्यनुकरोतीति तद्विधां सरयूम्। सौधस्य जालानि गवाक्षाः। त एव विवराणि। तैर्व्यलोकयत् ॥
Summary AI Through the latticed windows of his palace, he also watched the Sarayu river. The river, imitating the graceful movements of his beloveds, revealed its sandy bank, which resembled a hip-expanse girdled by a belt of swans.
सारांश AI महल की खिड़कियों से राजा ने सरयू नदी के किनारे को देखा, जो हंसों की करधनी पहने हुए किसी प्रियतमा के सुंदर नितम्बों के समान प्रतीत हो रही थी।
पदच्छेदः AI
सैकतम्सैकत (२.१) the sandy bank
and
सरयूम्सरयू (२.१) the Sarayu river
विवृण्वतीम्विवृण्वती (वि√वृ+शतृ, २.१) revealing
श्रोणिबिम्बम्श्रोणिबिम्ब (२.१) the expanse of hips
इवइव like
हंसमेखलम्हंसमेखल (२.१) which had swans as a girdle
स्वप्रियाविलसितानुकारिणीम्स्वप्रियाविलसित–अनुकारिणी (२.१) imitating the graceful movements of his own beloveds
सौधजालविवरैःसौधजालविवर (३.३) through the latticed windows of the palace
व्यलोकयत्व्यलोकयत् (वि√लोक् +णिच् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) he observed
छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
सै तं यूं वि वृ ण्व तीं
श्रो णि बि म्ब मि हं मे लम्
स्व प्रि या वि सि ता नु का रि णीं
सौ जा वि रै र्व्य लो यत्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.