Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

योषितामुडुपतेरिवार्चिषां
स्पर्शनिर्वृत्तिमसाववाप्नुवन् ।
आरुरोह कुमुदाकरोपमां
रात्रिजागरपरो दिवाशयः ॥

अन्वयः AI असौ रात्रि-जागर-परः दिवा-शयः (सन्) योषिताम् (सकाशात्) उडुपतेः अर्चिषाम् इव स्पर्श-निर्वृत्तिम् अवाप्नुवन् कुमुद-आकर-उपमाम् (शय्याम्) आरुरोह।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) योषितामिति॥ उडुपतेरिन्दोरर्चिषां भासामिव। ज्वाला भासो न पुंस्यर्चिः इत्यमरः। योषितां स्पर्शनिर्वृत्तिं स्पर्शसुखमवाप्नुवन्। किंच, रात्रिषु जागरपरः। दिवा दिवसेषु शेते स्वपितीति दिवाशयः। अधिकरणे क्षेतेः (अष्टाध्यायी ३.२.१५ ) इत्यच्प्रत्ययः। असावग्निवर्णः कुमुदाकरस्योपमां साम्यम्। आरुरोह प्राप ॥
Summary AI Devoted to staying awake at night and sleeping by day, he obtained from the women a bliss of touch like that from the rays of the moon. Thus obtaining, he ascended his bed, which was like a bed of water lilies.
सारांश AI स्त्रियों के स्पर्श से आनंदित होकर राजा चंद्रमा की तरह रात भर जागता और दिन में सोता था, जिससे वह कुमुदिनी के समान प्रतीत होता था।
पदच्छेदः AI
योषिताम्योष् (६.३) of the women
उडुपतेःउडु (६.१)पति of the moon
इवइव like
अर्चिषाम्अर्चिस् (६.३) of the rays
स्पर्शनिर्वृत्तिम्स्पर्शनिर्वृत्ति (२.१) the bliss of touch
असौअदस् (१.१) he
अवाप्नुवन्अवाप्नुवत् (अव√आप्+शतृ, १.१) obtaining
आरुरोहआरुरोह (आ√रुह् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) he ascended
कुमुदाकरोपमाम्कुमुदआकरउपमा (२.१) which was like a bed of water lilies
रात्रिजागरपरःरात्रिजागरपर (१.१) he who was devoted to staying awake at night
दिवाशयःदिवाशय (१.१) he who slept by day
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
यो षि ता मु डु ते रि वा र्चि षां
स्प र्श नि र्वृ त्ति सा वा प्नु वन्
रु रो कु मु दा रो मां
रा त्रि जा रो दि वा यः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.