Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

लब्धपालनविधौ न तत्सुतः
खेदमाप गुरुणा हि मेदिनी ।
भोक्तुमेव भुजनिर्जितद्विषा
न प्रसाधयितुमस्य कल्पिता ॥

अन्वयः AI तत्-सुतः लब्ध-पालन-विधौ खेदम् न आप। हि गुरुणा भुज-निर्जित-द्विषा (सता) अस्य भोक्तुम् एव मेदिनी कल्पिता, न प्रसाधयितुम्।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) लब्धेति॥ ततत्सुतः सुदर्शनपुत्रोऽग्निवर्णो लब्धपालनविधौ लब्धस्य राज्यस्य पालनकर्मणि खेदं नाप। अक्लेशेनापालयदित्यर्थः। कुतः? हि यस्मात्। भुजनिर्जितद्विषा गुरुणा पित्रा मेदिन्यस्याग्निवर्णस्य भोक्तुमेव कल्पिता, प्रसाधयितुं न। प्रसाधनं कण्टकशोधनम्। अलंकृतिर्ध्वन्यते। तथा च यथालंकृत्य नीता युवतिः केवलमुपभुज्यते तद्वदिति भावः ॥
Summary AI His son (Agnivarṇa) felt no hardship in the task of ruling what he had received. Indeed, the earth had been prepared for him by his father—who had conquered his enemies with his arms—merely to be enjoyed, not to be established.
सारांश AI उनके पुत्र अग्निवर्ण को राज्य की रक्षा में कोई कष्ट नहीं हुआ, क्योंकि उनके पिता ने पहले ही शत्रुओं को जीत लिया था; पृथ्वी अब केवल भोग के लिए थी।
पदच्छेदः AI
लब्धपालनविधौलब्धपालनविधि (७.१) in the task of ruling what was received
not
तत्सुतःतद्सुत (१.१) His son
खेदम्खेद (२.१) hardship
आपआप (√आप् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) felt
गुरुणागुरु (३.१) by his father
हिहि Indeed
मेदिनीमेदिनी (१.१) the earth
भोक्तुम्भोक्तुम् (√भुज्+तुमुन्) to be enjoyed
एवएव merely
भुजनिर्जितद्विषाभुजनिर्जितद्विष् (३.१) by him who had conquered his enemies with his arms
not
प्रसाधयितुम्प्रसाधयितुम् (प्र√साध्+णिच्+तुमुन्) to be established
अस्यइदम् (६.१) for him
कल्पिताकल्पित (√कॢप्+क्त+टाप्, १.१) was prepared
छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
ब्ध पा वि धौ त्सु तः
खे मा गु रु णा हि मे दि नी
भो क्तु मे भु नि र्जि द्वि षा
प्र सा यि तु स्य ल्पि ता
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.