व्यूह्य स्थितः किंचिदिवोत्तरार्ध-
मुन्नद्धचूडोऽञ्चितसव्यजानुः ।
आकर्णमाकृष्टसबाणधन्वा
व्यरोचतास्त्रे स विनीयमानः ॥

अन्वयः AI अस्त्रे विनीयमानः सः, उत्तर-अर्धम् किंचित् इव व्यूह्य, उन्नद्ध-चूडः, अञ्चित-सव्य-जानुः, आ-कर्णम् आकृष्ट-स-बाण-धन्वा (सन्) स्थितः व्यरोचत।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) व्यूह्येति॥ सः। अस्त्रे धनुर्विद्यायां विनीयमानः शिक्ष्यमाणोऽत एव, उत्तरार्धं पूर्वकाय किंचिदिव व्यूह्य विस्तार्य स्थितः। उन्नद्धचूड ऊर्ध्वमुत्कृष्य बद्धकेशः। अ ञअचतमाकुञ्चितं सव्यं जानु यस्य स आकर्णमाकृष्टं सबाणं धनुर्धन्व वा येन स तथोक्तः सन्। व्यरोचताशोभत ॥

Summary AI While being trained in archery, he looked splendid. He stood with his upper body slightly drawn back, his top-knot tied up, his left knee bent, and his bow with an arrow drawn back to his ear.

सारांश AI शरीर के ऊपरी भाग को थोड़ा झुकाकर, जूड़ा बाँधकर और बाएँ घुटने को मोड़कर, कान तक बाण सहित धनुष खींचते हुए अस्त्र-शिक्षा लेते समय वह राजकुमार अत्यंत सुशोभित होता था।

पदच्छेदः AI

व्यूह्य	व्यूह्य (वि√ऊह्+ल्यप्)	having drawn back
स्थितः	स्थित (√स्था+क्त, १.१)	standing
किंचित्	किंचित्	a little
इव	इव	as it were
उत्तरार्धम्	उत्तर–अर्ध (२.१)	the upper part of his body
उन्नद्धचूडः	उन्नद्ध–चूड (१.१)	with his top-knot tied up
अञ्चितसव्यजानुः	अञ्चित–सव्य–जानु (१.१)	with his left knee bent
आकर्णमाकृष्टसबाणधन्वा	आकर्णम्–आकृष्ट–सबाण–धन्वन् (१.१)	with his bow and arrow drawn back to the ear
व्यरोचत	व्यरोचत (वि√रुच् कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	shone
अस्त्रे	अस्त्र (७.१)	in the science of arms
सः	तद् (१.१)	he
विनीयमानः	विनीयमान (वि√नी+शानच्, १.१)	being trained

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
व्यू	ह्य	स्थि	तः	किं	चि	दि	वो	त्त	रा	र्ध
मु	न्न	द्ध	चू	डो	ऽञ्चि	त	स	व्य	जा	नुः
आ	क	र्ण	मा	कृ	ष्ट	स	बा	ण	ध	न्वा
व्य	रो	च	ता	स्त्रे	स	वि	नी	य	मा	नः

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect