Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

तं रागबन्धिष्ववितृप्तमेव
भोगेषु सौभाग्यविशेषभाग्यम् ।
विलासिनीनामरतिक्षमापि
जरा वृथा मत्सरिणी जहार ॥

अन्वयः AI रागबन्धिषु भोगेषु अवितृप्तम् एव, सौभाग्यविशेषभाग्यं तम्, विलासिनीनाम् अरतिक्षमा अपि मत्सरिणी जरा वृथा जहार ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) तमिति॥ रागं बध्नन्तीति रागबन्धिनः। रागप्रवर्तका इत्यर्थः। तेषु भोगेषु विषयेष्ववितृप्तमेव सन्तं किंच विलासिनीनां भोक्त्रीणां सौभाग्यविशेषेण सौन्दर्यातिशयेन हेतुना भोग्यं भोगार्हम्। चजोः कु घिण्यतोः (अष्टाध्यायी ७.३.५२ ) इति कुत्वम्। तं पारियात्रं रतिक्षमा न भवतीत्यरतिक्षमापि। अत एव वृथा मत्सरिणी रतिक्षमासु। विलासिनीष्वित्यर्थः। जरा जहार वशीचकार ॥
Summary AI Old age, like a jealous rival, uselessly seized him (Shila) while he was still unsatisfied with pleasures that create attachment and was specially favored by fortune in the love of amorous women. This old age, though capable of causing displeasure to women, acted in vain.
सारांश AI राजा शिल जब विलासों में मग्न थे और अपनी सुंदरता के चरम पर थे, तब रानियों की विरह-पीड़ा की चिंता किए बिना वृद्धावस्था ने ईर्ष्यावश उनका अपहरण कर लिया।
पदच्छेदः AI
तम्तद् (२.१) him (Shila)
रागबन्धिषुरागबन्धिन् (७.३) in those that create attachment
अवितृप्तम्अवितृप्त (२.१) unsatisfied
एवएव still
भोगेषुभोग (७.३) in pleasures
सौभाग्यविशेषभाग्यम्सौभाग्यविशेषभाग्य (२.१) who was destined for special good fortune
विलासिनीनाम्विलासिनी (६.३) of amorous women
अरतिक्षमाअरतिक्षम (१.१) capable of causing displeasure
अपिअपि even
जराजरा (१.१) old age
वृथावृथा in vain
मत्सरिणीमत्सरिन् (१.१) jealous
जहारजहार (√हृ कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) seized
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
तं रा न्धि ष्व वि तृ प्त मे
भो गे षु सौ भा ग्य वि शे भा ग्यम्
वि ला सि नी ना ति क्ष मा पि
रा वृ था त्स रि णी हा
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.