Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

प्रजास्तद्गुरुणा नद्यो नभसेव विवर्धिताः ।
तस्मिंस्तु भूयसीं वृद्धिं नभस्ये ता इवाययुः ॥

अन्वयः AI तत्गुरुणा विवर्धिताः प्रजाः, नभसा विवर्धिताः नद्यः इव, तस्मिन् (राजनि सति) तु नभस्ये ताः इव भूयसीम् वृद्धिम् आययुः।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) प्रजा इति॥ प्रजास्तस्यातिथेर्गुरुणा पित्रा कुशेन। नभसा श्रावणमासेन नद्य इव। विवर्धिताः तस्मिन्नतिथौ तु नभस्ये भाद्रपदे मासे ता इव नद्य इव भूयसीं वृद्धिमभ्युदयमाययुः। प्रजापौषणेन पितरमतिशयितवानित्यर्थः ॥
Summary AI The subjects, who had been made to prosper by his father, now under his rule attained even greater prosperity, just as rivers, swollen by the rainy month of Shravana (Nabhas), swell even more in the month of Bhadrapada (Nabhasya).
सारांश AI जैसे श्रावण मास में नदियाँ बढ़ती हैं, वैसे ही उनके पिता के समय प्रजा बढ़ी थी, किन्तु अतिथि के शासन में भाद्रपद मास की नदियों की तरह प्रजा ने और भी अधिक समृद्धि प्राप्त की।
पदच्छेदः AI
प्रजाःप्रजा (१.३) The subjects
तत्गुरुणातद्गुरु (३.१) by his father
नद्यःनदी (१.३) rivers
नभसानभस् (३.१) by the month of Shravana
इवइव like
विवर्धिताःविवर्धित (वि√वृध्+णिच्+क्त, १.३) made to prosper
तस्मिन्तद् (७.१) during his reign
तुतु but
भूयसीम्भूयस् (२.१) very great
वृद्धिम्वृद्धि (२.१) prosperity
नभस्येनभस्य (७.१) in the month of Bhadrapada
ताःतद् (१.३) they (the rivers)
इवइव like
आययुःआययुः (आ√या कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) they attained
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
प्र जा स्त द्गु रु णा द्यो
से वि र्धि ताः
स्मिं स्तु भू सीं वृ द्धिं
स्ये ता वा युः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.