कराभिघातोत्थितकन्दुकेय-
मालोक्य बालातिकुतूहलेन ।
ह्रदात्पतज्योतिरिवान्तरिक्षा-
दादत्त जैत्राभरणं त्वदीयम् ॥
कराभिघातोत्थितकन्दुकेय-
मालोक्य बालातिकुतूहलेन ।
ह्रदात्पतज्योतिरिवान्तरिक्षा-
दादत्त जैत्राभरणं त्वदीयम् ॥
मालोक्य बालातिकुतूहलेन ।
ह्रदात्पतज्योतिरिवान्तरिक्षा-
दादत्त जैत्राभरणं त्वदीयम् ॥
अन्वयः
AI
इयम् बाला, अन्तरिक्षात् पतत् ज्योतिः इव त्वदीयम् जैत्र-आभरणम् आलोक्य, अति-कुतूहलेन (तत्) ह्रदात् आदत्त।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
करेति॥ कराभिघातेनोत्थित ऊर्ध्वं गतः कन्दुको यस्याः सा। कन्दुकार्थमूर्ध्वं पश्यन्तीत्यर्थः। इयं बाला अन्तरिक्षाज्ज्योतिर्नक्षत्रमिव।
ज्योतिर्भद्योतदृष्टिषु इत्यमरः (अमरकोशः ३.३.२४५ ) । ह्रदात्पतत्त्वदीयं जैत्राभरणमालोक्य। अतिकुतूहलेनात्यन्तकौतुकेन। आदत्तागृह्णात् ॥
Summary
AI
"This young girl, seeing your victory-ornament falling into the pool like a meteor from the sky, took it out of great curiosity."
सारांश
AI
इस बालिका ने गेंद के समान आकाश से गिरते हुए आपके इस विजय-आभूषण को देखा और अत्यंत कौतूहलवश इसे सरोवर के भीतर से वैसे ही उठा लिया जैसे कोई गिरता हुआ तारा हो।
पदच्छेदः
AI
| कर-अभिघात-उत्थित-कन्दुका | कर–अभिघात–उत्थित (उद्√स्था+क्त)–कन्दुका (१.१) | like a ball struck by the hand |
| इयम् | इदम् (१.१) | this |
| आलोक्य | having seen | |
| बाला | बाला (१.१) | girl |
| अतिकुतूहलेन | अति–कुतूहल (३.१) | with great curiosity |
| ह्रदात् | ह्रद (५.१) | from the pool |
| पतत्-ज्योतिः | पतत् (√पतत्+शतृ)–ज्योतिस् (२.१) | falling light |
| इव | इव | like |
| अन्तरिक्षात् | अन्तरिक्ष (५.१) | from the sky |
| आदत्त | आदत्त (आ√दा कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | took |
| जैत्राभरणम् | जैत्र–आभरण (२.१) | the victory-ornament |
| त्वदीयम् | त्वदीय (२.१) | your |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| क | रा | भि | घा | तो | त्थि | त | क | न्दु | के | य |
| मा | लो | क्य | बा | ला | ति | कु | तू | ह | ले | न |
| ह्र | दा | त्प | त | ज्यो | ति | रि | वा | न्त | रि | क्षा |
| दा | द | त्त | जै | त्रा | भ | र | णं | त्व | दी | यम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.