ततः समाज्ञापयदाशु सर्वा-
नानायिनस्तद्विचये नदीष्णान् ।
वन्ध्यश्रमास्ते सरयूं विगाह्य
तमूचुरम्लानमुखप्रसादाः ॥
ततः समाज्ञापयदाशु सर्वा-
नानायिनस्तद्विचये नदीष्णान् ।
वन्ध्यश्रमास्ते सरयूं विगाह्य
तमूचुरम्लानमुखप्रसादाः ॥
नानायिनस्तद्विचये नदीष्णान् ।
वन्ध्यश्रमास्ते सरयूं विगाह्य
तमूचुरम्लानमुखप्रसादाः ॥
अन्वयः
AI
ततः (सः) तत्-विचये नदीष्णान् सर्वान् आनायिनः आशु समाज्ञापयत् । वन्ध्य-श्रमाः अम्लान-मुख-प्रसादाः ते सरयूम् विगाह्य तम् ऊचुः ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
तत इति॥ ततः। नद्यां स्नान्ति कौशलेनेति नदीष्णाः। तान्।
सुपि- (अष्टाध्यायी ३.२.४ ) इति योगविभागात्कप्रत्ययः। निनदीभ्यां स्नातेः कौशले (अष्टाध्यायी ८.३.८९ ) इति षत्वम्। सर्वानानायिनो जालिकांस्तस्याभरणस्य विचयेऽन्वेषणे निमित्त आशु समाज्ञापयदादिदेश। त आनायिनः सरयूं विगाह्य विलोड्य चन्ध्यश्रमा विफलप्रयासास्तथापि तद्गतिं ज्ञात्वाऽम्लानमुखप्रसादाः सश्रीकमुखाः सन्तस्तं कुशमूचुः ॥
Summary
AI
Then, he quickly commanded all the fishermen, who were experts in rivers, to search for it. After diving into the Sarayu, their efforts proving futile, they returned with unfaded, cheerful faces and spoke to him.
सारांश
AI
राजा ने तुरंत कुशल गोताखोरों को उसे खोजने की आज्ञा दी। नदी में बहुत खोजने के बाद भी जब उन्हें सफलता नहीं मिली, तो उन्होंने विनीत भाव से राजा को सूचित किया।
पदच्छेदः
AI
| ततः | ततः | Then |
| समाज्ञापयत् | समाज्ञापयत् (सम्+आ√ज्ञा +णिच् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he commanded |
| आशु | आशु | quickly |
| सर्वान् | सर्व (२.३) | all |
| आनायिनः | आनायिन् (२.३) | fishermen |
| तद्विचये | तत्–विचय (७.१) | in its search |
| नदीष्णान् | नदीष्ण (२.३) | experts in rivers |
| वन्ध्यश्रमाः | वन्ध्य–श्रम (१.३) | whose efforts were futile |
| ते | तत् (१.३) | they |
| सरयूम् | सरयू (२.१) | the Sarayu river |
| विगाह्य | having dived into | |
| तम् | तत् (२.१) | him |
| ऊचुः | ऊचुः (√वच् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | said |
| अम्लानमुखप्रसादाः | अम्लान–मुख–प्रसाद (१.३) | with unfaded cheerful faces |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | तः | स | मा | ज्ञा | प | य | दा | शु | स | र्वा |
| ना | ना | यि | न | स्त | द्वि | च | ये | न | दी | ष्णान् |
| व | न्ध्य | श्र | मा | स्ते | स | र | यूं | वि | गा | ह्य |
| त | मू | चु | र | म्ला | न | मु | ख | प्र | सा | दाः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.