वनेषु सायंतनमल्लिकानां
विजृम्भणोद्गन्धिषु कुड्मलेषु ।
प्रत्येकनिक्षिप्तपदः सशब्दं
संख्यामिवैषां भ्रमरश्चकार ॥

अन्वयः AI वनेषु सायंतनमल्लिकानाम् विजृम्भणोद्गन्धिषु कुड्मलेषु प्रत्येकनिक्षिप्तपदः भ्रमरः सशब्दम् एषाम् संख्याम् इव चकार ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) वनेष्विति॥ वनेषु विजृम्भणेन विकासेनोद्गन्धिषूत्कटसौरभेषु । गन्धस्य - (अष्टाध्यायी ५.४.१३५ ) इत्यादिना समासान्त इकारादेशः। सायंतनमल्लिकानां कुड्मलेषु सशब्दं यथा तथा प्रत्येकमेकैकस्मिन्निक्षिप्तपदः। मकरन्दलोभादित्यर्थः। भ्रमर एषां कुड्मलानां संख्यां गणनां चकारेव ॥
Summary AI In the groves, on the buds of evening jasmine that were fragrant from blooming, the bee, placing its foot on each one, made a buzzing sound as if it were counting them.
सारांश AI वन में शाम को खिलने वाली मल्लिका की कलियों पर मंडराते हुए भौंरे प्रत्येक कली पर बैठकर मानो गुंजन के माध्यम से उनकी गिनती कर रहे थे।
पदच्छेदः AI
वनेषुवन (७.३) In the groves
सायंतनमल्लिकानाम्सायंतनमल्लिका (६.३) of evening jasmine
विजृम्भणोद्गन्धिषुविजृम्भण–उद्गन्धिन् (७.३) on the fragrant from blooming
कुड्मलेषुकुड्मल (७.३) buds
प्रत्येकनिक्षिप्तपदःप्रत्येकनिक्षिप्तपद (१.१) placing its foot on each one
सशब्दम्सशब्दम् with a sound
संख्याम्संख्या (२.१) a count
इवइव as if
एषाम्इदम् (६.३) of them
भ्रमरःभ्रमर (१.१) the bee
चकारचकार (√कृ कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) made
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
ने षु सा यं ल्लि का नां
वि जृ म्भ णो द्ग न्धि षु कु ड्म ले षु
प्र त्ये नि क्षि प्त दः ब्दं
सं ख्या मि वै षां भ्र श्च का
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.