अगस्त्यचिह्नादयनात्समीपं
दिगुत्तरा भास्वति संनिवृत्ते ।
आनन्दशीतामिव बाष्पवृष्टिं
हिमस्रुतिं हैमवतीं ससर्ज ॥
अगस्त्यचिह्नादयनात्समीपं
दिगुत्तरा भास्वति संनिवृत्ते ।
आनन्दशीतामिव बाष्पवृष्टिं
हिमस्रुतिं हैमवतीं ससर्ज ॥
दिगुत्तरा भास्वति संनिवृत्ते ।
आनन्दशीतामिव बाष्पवृष्टिं
हिमस्रुतिं हैमवतीं ससर्ज ॥
अन्वयः
AI
भास्वति अगस्त्यचिह्नात् अयनात् समीपम् संनिवृत्ते (सति), उत्तरा दिक् आनन्दशीताम् बाष्पवृष्टिम् इव हैमवतीम् हिमस्रुतिम् ससर्ज ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
अगस्त्येति॥ अगस्त्यश्चिह्नं यस्य तस्मादयनान्मार्गाद्दक्षिणायनाद्भास्वति समीपं संनिवृत्ते सति। उत्तरा दिक्। आनन्दशीतां बाष्पवृष्टिमिव। हैमवतीं हिमवत्संबन्धिनीं हिमस्रुतिं हिमनिष्यन्दं हिमनिष्यन्दं ससर्ज। अत्र प्रोषितप्रियासमागमसमाधिर्गम्यते ॥
Summary
AI
When the sun returned near the southern direction marked by the star Agastya (Canopus), the northern direction (Himalayas) released a flow of melting snow, which was like a shower of tears cooled by joy.
सारांश
AI
जब सूर्य दक्षिण से उत्तर दिशा की ओर मुड़ा, तब हिमालय की ओर वाली उत्तर दिशा ने आनंद के आंसुओं के समान ओस की बूंदों को बरसाना शुरू कर दिया।
पदच्छेदः
AI
| अगस्त्यचिह्नात् | अगस्त्य–चिह्न (५.१) | from the direction marked by Agastya |
| अयनात् | अयन (५.१) | from the path |
| समीपम् | समीपम् | near |
| दिक् | दिश् (१.१) | direction |
| उत्तरा | उत्तर (१.१) | the northern |
| भास्वति | भास्वत् (७.१) | the sun |
| संनिवृत्ते | संनिवृत्त (सम्+नि√वृत्+क्त, ७.१) | having returned |
| आनन्दशीताम् | आनन्द–शीत (२.१) | cool with joy |
| इव | इव | like |
| बाष्पवृष्टिम् | बाष्प–वृष्टि (२.१) | a shower of tears |
| हिमस्रुतिम् | हिम–स्रुति (२.१) | a flow of snow-melt |
| हैमवतीम् | हैमवती (२.१) | belonging to the Himalayas |
| ससर्ज | ससर्ज (√सृज् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | released |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | ग | स्त्य | चि | ह्ना | द | य | ना | त्स | मी | पं |
| दि | गु | त्त | रा | भा | स्व | ति | सं | नि | वृ | त्ते |
| आ | न | न्द | शी | ता | मि | व | बा | ष्प | वृ | ष्टिं |
| हि | म | स्रु | तिं | है | म | व | तीं | स | स | र्ज |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.