अथास्य रत्नग्रथितोत्तरीय-
मेकान्तपाण्डुस्तनलम्बिहारम् ।
निःश्वासहार्यांशुकमाजगाम
घर्मः प्रियावेशमिवोपदेष्टुम् ॥

अन्वयः AI अथ अस्य प्रियावेशम् उपदेष्टुम् इव रत्नग्रथितोत्तरीयः, एकान्तपाण्डुस्तनलम्बिहारः, निःश्वासहार्यांशुकः घर्मः आजगाम ।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अथेति॥ अथास्य कुशस्य। रत्नैर्मुक्तामणिभिर्ग्रथितान्युत्तरीयाणि यस्मिंस्तम्। एकान्तमत्यन्तं पाण्ड्वोः स्तनयोर्लम्बिनो हारा यस्मिंस्तम्। निःश्वासहार्याण्यतिसूक्ष्माण्यंशुकानि यत्र तम्। एवं शीतलप्रायं प्रियाया वेशं नेपथ्यमुपदेष्टुमिव। घर्मो ग्रीष्म आजगाम ॥

Summary AI Then, summer arrived for him (Kusha), as if to teach him the attire of a beloved. In this season, upper garments were interwoven with gems, pearl necklaces hanging on chests were exceptionally white, and fine clothes were so light they could be blown away by a breath.

सारांश AI इसके बाद ग्रीष्म ऋतु राजा कुश की रानियों को पतले और श्वेत रेशमी वस्त्र धारण करने की कला सिखाने के लिए मानो एक प्रेमी के रूप में आ गई।

पदच्छेदः AI

अथ	अथ	Then
अस्य	इदम् (६.१)	for him
रत्नग्रथितोत्तरीयम्	रत्न–ग्रथित–उत्तरीय (१.१)	in which upper garments are interwoven with gems
एकान्तपाण्डुस्तनलम्बिहारम्	एकान्त–पाण्डु–स्तन–लम्बिन्–हार (१.१)	in which pearl necklaces hanging on chests are exceptionally white
निःश्वासहार्यांशुकम्	निःश्वास–हार्य–अंशुक (१.१)	in which fine clothes are blown away by a breath
आजगाम	आजगाम (आ√गम् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	arrived
घर्मः	घर्म (१.१)	summer
प्रियावेशम्	प्रिया–वेश (२.१)	the attire of a beloved
इव	इव	as if
उपदेष्टुम्	उपदेष्टुम् (उप√दिश्+तुमुन्)	to teach

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
अ	था	स्य	र	त्न	ग्र	थि	तो	त्त	री	य
मे	का	न्त	पा	ण्डु	स्त	न	ल	म्बि	हा	रम्
निः	श्वा	स	हा	र्यां	शु	क	मा	ज	गा	म
घ	र्मः	प्रि	या	वे	श	मि	वो	प	दे	ष्टुम्

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect