स पूर्वजानां कपिलेन रोषा-
द्भास्मावशेषीकृतविग्रहाणाम् ।
सुरालयप्राप्तिनिमित्तमम्भ-
स्त्रैस्रोतसं नौलुलितं ववन्दे ॥
स पूर्वजानां कपिलेन रोषा-
द्भास्मावशेषीकृतविग्रहाणाम् ।
सुरालयप्राप्तिनिमित्तमम्भ-
स्त्रैस्रोतसं नौलुलितं ववन्दे ॥
द्भास्मावशेषीकृतविग्रहाणाम् ।
सुरालयप्राप्तिनिमित्तमम्भ-
स्त्रैस्रोतसं नौलुलितं ववन्दे ॥
अन्वयः
AI
सः, कपिलेन रोषात् भस्मावशेषीकृतविग्रहाणाम् पूर्वजानाम् सुरालयप्राप्तिनिमित्तम्, नौलुलितम् त्रैस्रोतसम् अम्भः ववन्दे ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
स इति॥ स कुशः कपिलेन मुनिना रोषाद्भस्मावशेषीकृता विग्रहा देहा येषां तेषां पूर्वजानां वृद्धानां सागराणां सुरालयस्य स्वर्गस्य प्राप्तौ निमित्तं नौभिर्लुलितं क्षुभितम्। त्रिस्रोतस इदं त्रैस्नोतसम्। गाङ्गमम्भो ववन्दे ॥
Summary
AI
He (Kusha) bowed to the waters of the three-streamed Ganga, agitated by boats, which was the means for his ancestors—whose bodies had been reduced to ashes by Kapila's wrath—to attain heaven.
सारांश
AI
कुश ने गंगा के उस पवित्र जल को प्रणाम किया जिसने उनके भस्म हुए पूर्वजों को स्वर्ग पहुँचाया था और जो अब नौकाओं की हलचल से चंचल था।
पदच्छेदः
AI
| सः | तत् (१.१) | He |
| पूर्वजानाम् | पूर्वज (६.३) | of his ancestors |
| कपिलेन | कपिल (३.१) | by Kapila |
| रोषात् | रोष (५.१) | out of anger |
| भस्मावशेषीकृतविग्रहाणाम् | भस्म–अवशेषीकृ–विग्रह (६.३) | whose bodies were reduced to ashes |
| सुरालयप्राप्तिनिमित्तम् | सुरालय–प्राप्ति–निमित्त (२.१) | the cause of attaining heaven |
| अम्भः | अम्भस् (२.१) | the water |
| त्रैस्रोतसम् | त्रैस्रोतस् (२.१) | of the three streams (Ganga) |
| नौलुलितम् | नौ–लुलित (२.१) | agitated by boats |
| ववन्दे | ववन्दे (√वन्द् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | bowed to |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | पू | र्व | जा | नां | क | पि | ले | न | रो | षा |
| द्भा | स्मा | व | शे | षी | कृ | त | वि | ग्र | हा | णाम् |
| सु | रा | ल | य | प्रा | प्ति | नि | मि | त्त | म | म्भ |
| स्त्रै | स्रो | त | सं | नौ | लु | लि | तं | व | व | न्दे |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.