सा केतुमालोपवना बृहद्भि-
र्विहारशैलानुगतेव नागैः ।
सेना रथोदारगृहा प्रयाणे
तस्याभवज्जंगमराजधानी ॥

अन्वयः AI प्रयाणे तस्य सा सेना केतु-माल-उपवना, रथ-उदार-गृहा, बृहद्भिः नागैः विहार-शैल-अनुगता इव, जंगम-राजधानी अभवत् ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) सेति॥ केतुमाला एव उएपवनानि यस्याः सा बृहद्भिर्नागैर्गजैर्विहारशैलैः क्रीडाशैलैरनुगतेव स्थिता। रथा एवोदारगृहा यस्याः सा। सा सेना तस्य कुशस्य प्रयाणे जंगमराजधानी संचारिणी नगरीव। अभवद्बभूव ॥
Summary AI During the journey, his army—with its flag-garlands for groves, its spacious chariots for mansions, and followed by huge elephants like pleasure-hills—became for him a moving capital city.
सारांश AI यात्रा के समय सेना एक चलती-फिरती राजधानी जैसी थी, जिसमें ध्वजाएँ उपवन, विशाल हाथी पर्वत और रथ सुंदर भवनों के समान प्रतीत हो रहे थे।
पदच्छेदः AI
सातद् (१.१) that
केतुमालोपवनाकेतुमालउपवन (१.१) with flag-garlands for groves
बृहद्भिःबृहत् (३.३) by huge
विहारशैलानुगताविहारशैलअनुगत (१.१) followed by pleasure-hills
इवइव as if
नागैःनाग (३.३) by elephants
सेनासेना (१.१) army
रथोदारगृहारथउदारगृह (१.१) with spacious chariots for mansions
प्रयाणेप्रयाण (७.१) during the journey
तस्यतद् (६.१) his
अभवत्अभवत् (√भू कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) became
जंगमराजधानीजंगमराजधानी (१.१) a moving capital city
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
सा के तु मा लो ना बृ द्भि
र्वि हा शै ला नु ते ना गैः
से ना थो दा गृ हा प्र या णे
स्या ज्जं रा धा नी
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.