Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

कृतदण्डः स्वयं राज्ञा लेभे शूद्रः सतां गतिम् ।
तपसा दुश्चरेणापि न स्वमार्गविलङ्घिना ॥

अन्वयः AI राज्ञा स्वयम् कृतदण्डः सः शूद्रः सताम् गतिम् लेभे, या गतिः दुश्चरेण अपि स्वमार्गविलङ्घिना तपसा न लभ्यते।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) कृतेति॥ शूद्रः शम्बुको राज्ञा स्वयं कृतदण्डः कृतशिक्षः सन्। सतां गतिं लेभे। दुश्चरेणापि स्वमार्गविलङ्घिना। अनधिकारदुष्टेनेत्यर्थः। तपसा न लेभे। अत्र मनुः(८।३।१८) राजभिः कृतदण्डास्तु कृत्वा पापानि मानवाः। निर्मलाः स्वर्गमायान्ति सन्तः मुकृतिनो यथा ॥ इति॥
Summary AI That Shudra, having been punished by the king himself, attained the exalted state of the virtuous—a state not achievable even by difficult penance if it involves transgressing one's prescribed path.
सारांश AI राजा के हाथों दंड पाकर उस शूद्र ने वह दिव्य गति प्राप्त की, जो वह अपनी मर्यादाहीन कठिन तपस्या से भी प्राप्त नहीं कर सकता था।
पदच्छेदः AI
कृतदण्डःकृतदण्ड (१.१) Punished
स्वयम्स्वयम् himself
राज्ञाराजन् (३.१) by the king
लेभेलेभे (√लभ् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) attained
शूद्रःशूद्र (१.१) the Shudra
सताम्सत् (६.३) of the righteous
गतिम्गति (२.१) the state
तपसातपस् (३.१) by penance
दुश्चरेणदुश्चर (३.१) difficult
अपिअपि even
not
स्वमार्गविलङ्घिनास्वमार्गविलङ्घिन् (३.१) by transgressing one's own path
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
कृ ण्डः स्व यं रा ज्ञा
ले भे शू द्रः तां तिम्
सा दु श्च रे णा पि
स्व मा र्ग वि ङ्घि ना
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.