तमभ्यनन्दत्प्रणतं लवणान्तकमग्रजः ।
कालनेमिवधात्प्रीतस्तुराषाडिव शार्ङ्गिणम् ॥

अन्वयः AI अग्रजः, कालनेमिवधात् प्रीतः तुराषाट् शार्ङ्गिणम् इव, प्रणतम् तम् लवणान्तकम् अभ्यनन्दत्।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) तमिति॥ अग्रजो रामो लवणस्यान्तकं हन्तारं प्रणतं तं शत्रुघ्नम्। कालनेमिर्नाम राक्षसः। तस्य वधात्प्रीतः। तुरं वेगं सहत इति तुराषाडिन्द्रः । छन्दसि सहः (अष्टाध्यायी ३.२.६३ ) इति ण्वि प्रत्यया। यद्वा, -सहतेणिंचि कृते साहयतेः क्विप्। अन्येषामपि दृश्यते (अष्टाध्यायी ६.३.१३७ ) इति पूर्वपदस्य दीर्घः। सहेः साडः सः (अष्टाध्यायी ८.३.५६ ) इति षत्वम्। शार्ङ्गिणमुपेन्द्रमिव। अभ्यनन्दत्॥
Summary AI The elder brother, Rama, welcomed the bowing Shatrughna, slayer of Lavana, just as Indra, pleased by the slaying of the demon Kalanemi, had welcomed Vishnu.
सारांश AI लवण का वध करने वाले शत्रुघ्न के प्रणाम करने पर राम ने उनका वैसे ही स्वागत किया, जैसे कालनेमि वध के बाद इन्द्र ने भगवान विष्णु का किया था।
पदच्छेदः AI
तम्तत् (२.१) him
अभ्यनन्दत्अभ्यनन्दत् (अभि√नन्द् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) welcomed
प्रणतम्प्रणत (प्र√नम्+क्त, २.१) who was bowing
लवणान्तकम्लवणअन्तक (२.१) the slayer of Lavana
अग्रजःअग्रज (१.१) The elder brother
कालनेमिवधात्कालनेमिवध (५.१) from the slaying of Kalanemi
प्रीतःप्रीत (√प्री+क्त, १.१) pleased
तुराषाट्तुरासाह् (१.१) Indra
इवइव like
शार्ङ्गिणम्शार्ङ्गिन् (२.१) Vishnu (wielder of Sharanga)
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
भ्य न्द त्प्र तं
णा न्त ग्र जः
का ने मि धा त्प्री
स्तु रा षा डि शा र्ङ्गि णम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.