उपकूलं स कालिन्द्याः पुरीं पौरुषभूषणः ।
निर्ममे निर्ममोऽर्थेषु मथुरां मधुराकृतिः ॥

अन्वयः AI पौरुष-भूषणः अर्थेषु निर्ममः मधुर-आकृतिः सः कालिन्द्याः उपकूलम् मथुराम् पुरीम् निर्ममे ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) उपेति॥ पौरुषभूषणः। अर्थेषु विषयेषु निर्ममो निःस्पृहः। मधुराकृतिः सौम्यरूपः। स शत्रुघ्नः कालिन्द्या यमुनाया उपकूलं कूले। विभक्त्यर्थेऽव्ययीभावः। मथुरां नाम पुरीं निर्ममे निर्मितवान् ॥
Summary AI He, Shatrughna—whose ornament was valor, whose appearance was pleasing, and who was detached from worldly objects—built the city of Mathura on the bank of the Yamuna.
सारांश AI पुरुषार्थी, अनासक्त और सुंदर आकृति वाले शत्रुघ्न ने यमुना के तट पर मथुरा नामक नगरी का निर्माण किया।
पदच्छेदः AI
उपकूलंउपकूल (२.१) On the bank
तद् (१.१) he
कालिन्द्याःकालिन्दी (६.१) of the Yamuna
पुरींपुरी (२.१) a city
पौरुषभूषणःपौरुषभूषण (१.१) he whose ornament was manliness
निर्ममेनिर्ममे (निर्√मा कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) built
निर्ममोऽर्थेषुनिर्मम (१.१)अर्थ (७.३) detached in worldly objects
मथुरांमथुरा (२.१) Mathura
मधुराकृतिःमधुरआकृति (१.१) he of sweet appearance
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
कू लं का लि न्द्याः
पु रीं पौ रु भू णः
नि र्म मे नि र्म मो ऽर्थे षु
थु रां धु रा कृ तिः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.