ता इङ्गुदीस्नेहकृतप्रदीप-
मास्तीर्णमेध्याजिनतल्पमन्तः ।
तस्यै सपर्यानुपदं दिनान्दे
निवासहेतोरुटजं वितेरुः ॥
ता इङ्गुदीस्नेहकृतप्रदीप-
मास्तीर्णमेध्याजिनतल्पमन्तः ।
तस्यै सपर्यानुपदं दिनान्दे
निवासहेतोरुटजं वितेरुः ॥
मास्तीर्णमेध्याजिनतल्पमन्तः ।
तस्यै सपर्यानुपदं दिनान्दे
निवासहेतोरुटजं वितेरुः ॥
अन्वयः
AI
ताः दिनान्ते सपर्यानुपदं तस्यै निवासहेतोः अन्तः इङ्गुदीस्नेहकृतप्रदीपम् आस्तीर्णमेध्याजिनतल्पम् उटजं वितेरुः।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
ता इति॥ तास्तापस्यः। तस्यै सीतायै सपर्यानुपदं पूजानन्तरं दिनान्ते सायंकाले निवास एव हेतुस्तस्य निवासहेतोः, निवासार्थमित्यर्थः।
षष्टी हेतुप्रयोगे (अष्टाध्यायी २.३.२६ ) इति षष्ठी। इङ्गुदी तापसतरुः इत्यमरः (अमरकोशः २.४.४६ ) । इङ्गदीस्नेहेन कृतप्रदीपमन्तरास्तीर्णं मेध्यं शुद्धमजिनमेव तल्पं शय्या यस्मिंस्तमुटजं पर्णशालां वितेरुर्ददुः ॥
Summary
AI
At the end of the day, following her evening worship, the disciples prepared a hut for Sita's residence. Inside, a lamp lit with Ingudi oil was placed, and a bed of pure animal-skin was spread out for her.
सारांश
AI
दिन के अंत में सत्कार के उपरांत तपस्विनियों ने सीता को रहने के लिए कुटिया दी, जिसमें इंगुदी तेल के दीपक जल रहे थे और पवित्र मृगचर्म के बिछौने बिछे थे।
पदच्छेदः
AI
| ताः | तद् (१.३) | They |
| इङ्गुदीस्नेहकृतप्रदीपम् | इङ्गुदी–स्नेह–कृत (√कृत+क्त)–प्रदीप (२.१) | in which a lamp was made with Ingudi oil |
| आस्तीर्णमेध्याजिनतल्पम् | आस्तीर्ण (आ√स्तॄ+क्त)–मेध्य–अजिन–तल्प (२.१) | in which a bed of pure animal-skin was spread |
| अन्तः | अन्तः | inside |
| तस्यै | तद् (४.१) | for her |
| सपर्यानुपदम् | सपर्या–अनुपदम् | following the worship |
| दिनान्ते | दिनान्त (७.१) | at the end of the day |
| निवासहेतोः | निवासहेतु (५.१) | for the sake of residence |
| उटजम् | उटज (२.१) | a hut |
| वितेरुः | वितेरुः (वि√तॄ कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they prepared |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ता | इ | ङ्गु | दी | स्ने | ह | कृ | त | प्र | दी | प |
| मा | स्ती | र्ण | मे | ध्या | जि | न | त | ल्प | म | न्तः |
| त | स्यै | स | प | र्या | नु | प | दं | दि | ना | न्दे |
| नि | वा | स | हे | तो | रु | ट | जं | वि | ते | रुः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.