अनुग्रहप्रत्यभिनन्दिनीं तां
वाल्मीकिरादाय दयार्द्रचेताः ।
सायं मृगाध्यासितवेदिपार्श्वं
स्वमाश्रमं शान्तमृगं निनाय ॥

अन्वयः AI दयार्द्रचेताः वाल्मीकिः अनुग्रहप्रत्यभिनन्दिनीम् ताम् आदाय, सायं मृगाध्यासितवेदिपार्श्वम् शान्तमृगम् स्वम् आश्रमम् निनाय।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अनुग्रहेति॥ दयार्द्रचेता वाल्मीकिः। अनुग्रहं प्रत्यभिनन्दतीति तथोक्तां तां सीतामादाय सायं मृगैरध्यासितवेदिपार्श्वमधिष्ठितवेदिप्रान्तं शान्तमृगं स्वमाश्रमं निनाय ॥

Summary AI Valmiki, his heart melting with compassion, took her, who was grateful for his kindness, and in the evening led her to his own hermitage, where deer rested peacefully beside the sacrificial altars.

सारांश AI मुनि वाल्मीकि दयालु हृदय से सीता को अपने उस शांत आश्रम की ओर ले गए जहाँ संध्या के समय मृग वेदियों के पास निर्भय होकर बैठे थे।

पदच्छेदः AI

अनुग्रहप्रत्यभिनन्दिनीम्	अनुग्रहप्रत्यभिनन्दिनी (२.१)	her who was welcoming his favor
ताम्	तद् (२.१)	her
वाल्मीकिः	वाल्मीकि (१.१)	Valmiki
आदाय	आदाय (आ√दा+ल्यप्)	having taken
दयार्द्रचेताः	दया–आर्द्र–चेतस् (१.१)	whose heart was moist with compassion
सायम्	सायम्	in the evening
मृगाध्यासितवेदिपार्श्वम्	मृग–अध्यासित–वेदि–पार्श्व (२.१)	where the sides of the altars were occupied by deer
स्वम्	स्व (२.१)	his own
आश्रमम्	आश्रम (२.१)	hermitage
शान्तमृगम्	शान्त–मृग (२.१)	where the deer were peaceful
निनाय	निनाय (√नी कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	led

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
अ	नु	ग्र	ह	प्र	त्य	भि	न	न्दि	नीं	तां
वा	ल्मी	कि	रा	दा	य	द	या	र्द्र	चे	ताः
सा	यं	मृ	गा	ध्या	सि	त	वे	दि	पा	र्श्वं
स्व	मा	श्र	मं	शा	न्त	मृ	गं	नि	ना	य

Other texts to read

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect