अशून्यतीरां मुनिसंनिवेशै-
स्तमोपहन्त्रीं तमसां वगाह्य ।
तत्सैकतोत्सङ्गबलिक्रियाभिः
संपत्स्यते ते मनसः प्रसादः ॥

अन्वयः AI मुनिसंनिवेशैः अशून्यतीराम् तमोपहन्त्रीम् तमसाम् अवगाह्य, तत् सैकतोत्सङ्गबलिक्रियाभिः ते मनसः प्रसादः सम्पत्स्यते।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अशून्येति॥ संनिविशन्ते येष्विति संनिवेशा उटजाः। अधिकरणार्थे धञ्प्रत्ययः। मुनीनां संनिवेशैरुटजैरशून्यतीरां पूर्णतीरां तमसः शोकस्य पापस्य वाऽपहन्त्रीम्। तमस्तु क्लीबे पापे नरकशोकयोः इत्यमरः। तमसां नदीं वगाह्य तत्र स्नात्वा। बलिक्रियापेक्षया पूर्वकालेता। तस्याः सैकतोत्सङ्गेषु बलिक्रियाभिरिष्टदेवतापूजाविधिभिस्ते मनसः प्रसादः संपत्स्यते भविष्यति ॥

Summary AI "By bathing in the Tamasa river, whose banks are filled with the hermitages of sages and which dispels darkness, and by making offerings on the lap of its sandy banks, tranquility of mind will be yours."

सारांश AI पापनाशिनी तमसा नदी के तट पर ऋषियों के सान्निध्य में स्नान और पूजा-अर्चना करने से तुम्हारे अशांत मन को शांति और संतोष प्राप्त होगा।

पदच्छेदः AI

अशून्यतीराम्	अशून्य–तीर (२.१)	whose banks are not empty
मुनिसंनिवेशैः	मुनि–संनिवेश (३.३)	with the settlements of sages
तमोपहन्त्रीम्	तमस्–उपहन्त्री (२.१)	the remover of darkness
तमसाम्	तमसा (२.१)	the Tamasa river
अवगाह्य	अवगाह्य (अव√गाह्+ल्यप्)	having bathed in
तत्सैकतोत्सङ्गबलिक्रियाभिः	तत्–सैकत–उत्सङ्ग–बलि–क्रिया (३.३)	by performing offerings on the lap of its sandy banks
सम्पत्स्यते	सम्पत्स्यते (सम्√पद् कर्तरि लृट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	will be attained
ते	युष्मद् (४.१)	for you
मनसः	मनस् (६.१)	of the mind
प्रसादः	प्रसाद (१.१)	tranquility

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
अ	शू	न्य	ती	रां	मु	नि	सं	नि	वे	शै
स्त	मो	प	ह	न्त्रीं	त	म	सां	व	गा	ह्य
त	त्सै	क	तो	त्स	ङ्ग	ब	लि	क्रि	या	भिः
सं	प	त्स्य	ते	ते	म	न	सः	प्र	सा	दः

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect