अन्वयः
AI
अस्मिन् तपस्विसंसर्गविनीतसत्त्वे तपोवने वीतभया (सती) वस। इतः अनघप्रसूतेः ते अपत्यसंस्कारमयः विधिः भविष्यति।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
तपस्वीति॥ तपस्विसंसर्गेण विनीतसत्त्वे शान्तजन्तुकेऽस्मिंस्तपोवने वीतभया निर्भीका वस। इतोऽस्मिन्वनेऽनघप्रसूतेः सुखप्रसूतेस्तेऽपत्यसंस्कारमयो जातकर्मादिरूपो विधिरनुष्ठानं भविष्यति ॥
Summary
AI
"Live without fear in this penance-grove, where even the wild animals are tamed by their association with ascetics. Here, after your flawless delivery, I will perform all the prescribed sacraments for your child."
सारांश
AI
तुम इस निर्भय तपोवन में रहो जहाँ हिंसक पशु भी शांत रहते हैं; यहीं तुम्हारी संतान का जन्म होगा और उसके समस्त संस्कार विधि-विधान से संपन्न होंगे।
पदच्छेदः
AI
| तपस्विसंसर्गविनीतसत्त्वे | तपस्वि–संसर्ग–विनीत–सत्त्व (७.१) | in which animals are tamed by contact with ascetics |
| तपोवने | तपोवन (७.१) | in the penance-grove |
| वीतभया | वीत–भय (१.१) | free from fear |
| वस | वस (√वस् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | live |
| अस्मिन् | इदम् (७.१) | in this |
| इतः | इतः | by me |
| भविष्यति | भविष्यति (√भू कर्तरि लृट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | will be |
| अनघप्रसूतेः | अनघ–प्रसूति (६.१) | of you whose childbirth will be flawless |
| अपत्यसंस्कारमयः | अपत्य–संस्कारमय (१.१) | consisting of the sacraments for the child |
| विधिः | विधि (१.१) | rite |
| ते | युष्मद् (६.१) | your |
छन्दः
उपेन्द्रवज्रा [११: जतजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | प | स्वि | सं | स | र्ग | वि | नी | त | स | त्त्वे |
| त | पो | व | ने | वी | त | भ | या | व | सा | स्मिन् |
| इ | तो | भ | वि | ष्य | त्य | न | घ | प्र | सू | ते |
| र | प | त्य | सं | स्का | र | म | यो | वि | धि | स्ते |
| ज | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.