कल्याणबुद्धेरथवा तवायं
न कामचारो मयि शङ्कनीयः ।
ममैव जन्मान्तरपातकानां
विपाकविस्फूर्जथुरप्रसह्यः ॥

अन्वयः AI अथवा कल्याणबुद्धेः तव अयम् कामचारः मयि न शङ्कनीयः। (किन्तु) मम एव जन्मान्तरपातकानाम् अप्रसह्यः विपाकविस्फूर्जथुः (अस्ति)।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) कल्याणेति॥ अथवा कल्याणबुद्धेः सुधियस्तव कर्तुः मयि विषयेऽयं त्यागो न कामचार इच्छया करणं न शङ्कनीयः। कामचारशङ्कापि न क्रियत इत्यर्थः। किंतु ममैव जन्मान्तरपातकानामप्रसह्यो विपच्यत इति विपाकः फलम्। स एव विस्फूर्जथुरशनिनिर्घोषः। स्फूर्जथुर्वज्रनिर्घोषः इत्यमरः (अमरकोशः १.३.१२ )
Summary AI "Or rather," Sita continues, "this willful act of yours, who are of noble intellect, should not be suspected by me. It is only the unbearable, thunderous fruition of my own sins from past lives."
सारांश AI अथवा कल्याणकारी बुद्धि वाले राम अपनी इच्छा से ऐसा नहीं कर सकते। यह निश्चित ही मेरे पिछले जन्मों के किसी भयानक पाप का फल है जो मुझ पर वज्र बनकर गिरा है।
पदच्छेदः AI
कल्याणबुद्धेःकल्याणबुद्धि (६.१) of (you) of noble intellect
अथवाअथवा or rather
तवयुष्मद् (६.१) your
अयम्इदम् (१.१) this
not
कामचारःकामचार (१.१) willful act
मयिअस्मद् (७.१) towards me
शङ्कनीयःशङ्कनीय (√शङ्क्+अनीयर्, १.१) to be suspected
ममअस्मद् (६.१) my
एवएव only
जन्मान्तरपातकानाम्जन्मान्तरपातक (६.३) of the sins of past lives
विपाकविस्फूर्जथुःविपाकविस्फूर्जथु (१.१) the thunderous fruition
अप्रसह्यःअप्रसह्य (१.१) unbearable
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
ल्या बु द्धे वा वा यं
का चा रो यि ङ्क नी यः
मै न्मा न्त पा का नां
वि पा वि स्फू र्ज थु प्र ह्यः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.