सा दुर्निमित्तोपगताद्विषादा-
त्सद्यःपरिम्लानमुखारविन्दा ।
राज्ञः शिवं सावरजस्य भूया-
दित्याशशंसे करणैरबाह्यैः ॥
सा दुर्निमित्तोपगताद्विषादा-
त्सद्यःपरिम्लानमुखारविन्दा ।
राज्ञः शिवं सावरजस्य भूया-
दित्याशशंसे करणैरबाह्यैः ॥
त्सद्यःपरिम्लानमुखारविन्दा ।
राज्ञः शिवं सावरजस्य भूया-
दित्याशशंसे करणैरबाह्यैः ॥
अन्वयः
AI
सा दुर्निमित्त-उपगतात् विषादात् सद्यः-परिम्लान-मुख-अरविन्दा (सती), 'स-अवरजस्य राज्ञः शिवम् भूयात्' इति अबाह्यैः करणैः आशशंसे।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
सेति॥ सा सीता दुर्निमित्तेन दक्षिणाक्षिस्फुरणरूपेणोपगतात्प्राप्ताद्विषादाद्दुःखात् सद्यःपरिम्लानमुखारविन्दा सती
सावरजस्य सानुजस्य राज्ञो रामस्य शिवं भूयात् इत्यबाह्यैः करणैरन्तःकरणैः। आशसंसे। शंसतेरपेक्षायामात्मनेपदमिष्यते। करणैः इति बहुवचनं क्रियावृत्त्यभिप्रायम्। पुनःपुनराशशंस इत्यर्थः॥
Summary
AI
Due to the sorrow arising from the bad omen, her lotus-like face immediately withered. With her inner senses, her heart, she prayed, "May there be welfare for the king and his younger brothers."
सारांश
AI
अपशकुनों से उत्पन्न आशंका के कारण जिनका मुख-कमल मुरझा गया था, ऐसी सीता ने अंतःकरण से राजा श्रीराम और उनके छोटे भाइयों के कल्याण की कामना की।
पदच्छेदः
AI
| सा | तद् (१.१) | she |
| दुर्निमित्तोपगतात् | दुर्निमित्त–उपगत (५.१) | from the arising of a bad omen |
| विषादात् | विषाद (५.१) | from sorrow |
| सद्यःपरिम्लानमुखारविन्दा | सद्यस्–परिम्लान–मुख–अरविन्द (१.१) | she whose lotus-like face immediately withered |
| राज्ञः | राजन् (६.१) | of the king |
| शिवं | शिव (१.१) | welfare |
| सावरजस्य | स–अवरज (६.१) | with his younger brothers |
| भूयात् | भूयात् (√भू कर्तरि आशीर्लिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | may there be |
| इति | इति | thus |
| आशशंसे | आशशंसे (आ√शंस कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | she wished |
| करणैः | करण (३.३) | with the organs |
| अबाह्यैः | अबाह्य (३.३) | with internal |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सा | दु | र्नि | मि | त्तो | प | ग | ता | द्वि | षा | दा |
| त्स | द्यः | प | रि | म्ला | न | मु | खा | र | वि | न्दा |
| रा | ज्ञः | शि | वं | सा | व | र | ज | स्य | भू | या |
| दि | त्या | श | शं | से | क | र | णै | र | बा | ह्यैः |
| त | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.