आनन्दजः शोकजमश्रु बाष्प-
स्तयोरशीतं शिशिरो बिभेद ।
गङ्गासरय्वोर्जलमुष्णतप्तं
हिमाद्रिनिस्यन्द इवावतीर्णः ॥

अन्वयः AI तयोः शिशिरः आनन्दजः बाष्पः, उष्ण-तप्तं गङ्गा-सरय्वोः जलम् अवतीर्णः हिमाद्रि-निस्यन्दः इव, अशीतं शोकजम् अश्रु बिभेद।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) आनन्दज इति॥ तयोर्मात्रोरानन्दजः शिशिरो बाष्पः शोकजमशीतमुष्णमश्रु। उष्णतप्तं ग्रीष्मतप्तं गङ्गासरय्वोर्जलं कर्म अवतीर्णो हिमाद्रेर्निस्यन्दो निर्झर इव। बिभेद। आनन्देन शोकस्तिरस्कृत इत्यर्थः ॥
Summary AI The mothers' cold tears of joy mingled with their warm tears of sorrow. This was like a cold stream from the Himalayas descending into the sun-warmed waters of the confluence of the Ganga and Sarayu rivers.
सारांश AI माताओं के आनंद के अश्रुओं ने उनके शोक के गर्म अश्रुओं को शीतल कर दिया, जैसे हिमालय का ठंडा जल गंगा और सरयू के तपते जल को शांत कर देता है।
पदच्छेदः AI
आनन्दजःआनन्द (१.१) born of joy
शोकजंशोक (२.१) born of sorrow
अश्रुअश्रु (२.१) tear
बाष्पःबाष्प (१.१) tear (of joy)
तयोःतद् (६.२) of those two
अशीतंअशीत (२.१) warm
शिशिरःशिशिर (१.१) cold
बिभेदबिभेद (√भिद् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) mingled with
गङ्गासरय्वोःगङ्गासरयू (६.२) of the Ganga and Sarayu
जलम्जल (२.१) water
उष्णतप्तंउष्णतप्त (२.१) heated by the sun
हिमाद्रिनिस्यन्दःहिमाद्रिनिस्यन्द (१.१) a stream from the Himalayas
इवइव like
अवतीर्णःअवतीर्ण (अव√तृ+क्त, १.१) descended
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
न्द जः शो श्रु बा ष्प
स्त यो शी तं शि शि रो बि भे
ङ्गा य्वो र्ज मु ष्ण प्तं
हि मा द्रि नि स्य न्द वा ती र्णः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.