तामङ्कमारोप्य कृशाङ्गयष्टं
वर्णान्तराक्रान्तपयोधराग्राम् ।
विलज्जमानां रहसि प्रतीतः
पप्रच्छ रामां रमणोऽभिलाषम् ॥
तामङ्कमारोप्य कृशाङ्गयष्टं
वर्णान्तराक्रान्तपयोधराग्राम् ।
विलज्जमानां रहसि प्रतीतः
पप्रच्छ रामां रमणोऽभिलाषम् ॥
वर्णान्तराक्रान्तपयोधराग्राम् ।
विलज्जमानां रहसि प्रतीतः
पप्रच्छ रामां रमणोऽभिलाषम् ॥
अन्वयः
AI
प्रतीतः रमणः रहसि विलज्जमानाम् कृश-अङ्गयष्टिम् वर्णान्तर-आक्रान्त-पयोधर-अग्राम् ताम् रामाम् अङ्कम् आरोप्य अभिलाषम् पप्रच्छ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
तामिति॥ प्रतीतो गर्भज्ञानवान्। रमयतीति रमणः। प्रियां कृशाङ्गयष्टिं वर्णान्तरेण नीलिम्नाऽऽक्रान्तपयोधराग्रां विलज्जमानां तां रामां रहस्यङ्कमारोप्याभिलाषं मनोरथं पप्रच्छ। एतञ्च-
दोहदस्याप्रदानेन गर्भो दोषमवाप्नुयत् इति शास्त्रात्। न तु लौल्यादित्यनुसंधेयम् ॥
Summary
AI
Her loving husband (Rama), filled with joy, placed her, whose slender body was like a vine and the tips of whose breasts had changed color, upon his lap in private. As she felt shy, he asked her about her desires.
सारांश
AI
स्तनों के अग्रभाग के कृष्ण वर्ण और कृश अंगों वाली लज्जित सीता को गोद में बिठाकर राम ने एकांत में उनकी गर्भावस्था की अभिलाषा के बारे में पूछा।
पदच्छेदः
AI
| ताम् | तद् (२.१) | her |
| अङ्कम् | अङ्क (२.१) | to his lap |
| आरोप्य | आरोप्य (आ√रुह्+णिच्+ल्यप्) | having placed |
| कृशाङ्गयष्टिम् | कृश–अङ्गयष्टि (२.१) | her whose body was a slender vine |
| वर्णान्तराक्रान्तपयोधराग्राम् | वर्णान्तर–आक्रान्त–पयोधर–अग्र (२.१) | the tips of whose breasts were overcome by a different color |
| विलज्जमानाम् | विलज्जमान (वि√लज्ज्+शानच्, २.१) | who was feeling shy |
| रहसि | रहस् (७.१) | in private |
| प्रतीतः | प्रतीत (प्रति√इ+क्त, १.१) | delighted |
| पप्रच्छ | पप्रच्छ (√प्रछ् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | asked |
| रामाम् | रामा (२.१) | Sita |
| रमणः | रमण (१.१) | her lover (Rama) |
| अभिलाषम् | अभिलाष (२.१) | her desire |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ता | म | ङ्क | मा | रो | प्य | कृ | शा | ङ्ग | य | ष्टं |
| व | र्णा | न्त | रा | क्रा | न्त | प | यो | ध | रा | ग्राम् |
| वि | ल | ज्ज | मा | नां | र | ह | सि | प्र | ती | तः |
| प | प्र | च्छ | रा | मां | र | म | णो | ऽभि | ला | षम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.