प्रासादकालागुरुधूमराजि-
स्तस्याः पुरो वायुवशेन भिन्ना ।
वनान्निवृत्तेन रघूत्तमेन
मुक्ता स्वयं वेणिरिवाबभासे ॥

अन्वयः AI तस्याः पुरः वायु-वशेन भिन्ना प्रासाद-काल-अगुरु-धूम-राजिः, वनात् निवृत्तेन रघु-उत्तमेन स्वयं मुक्ता वेणिः इव आबभासे।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) प्रासादेति॥ वायुवशेन भिन्ना प्रासादे यः कालागुरुधूमस्तस्य राजीरेखा। वनान्निवृत्तेन रघूत्तमेन रामेण स्वयं मुक्ता तस्याः पुरः पुर्या वेणिरिव। आबभासे। पुरोऽपि पतिव्रतासमाधिरुक्तः।

न प्रोषिते तु संस्कुर्वान्न वेणीं च प्रमोचयेत्

इति हारीतः ॥

Summary AI The line of smoke from the black aloe wood burning in the city's mansions, scattered by the wind, appeared like the city's single braid of hair, now finally unfastened by Rama himself upon his return from the forest.

सारांश AI महलों से निकलते काले अगरु के धुएं की रेखा वायु से छिन्न-भिन्न होकर ऐसी लग रही थी, जैसे वन से लौटे राम ने स्वयं अयोध्या की विरह-वेणी खोल दी हो।

पदच्छेदः AI

प्रासादकालागुरुधूमराजिः	प्रासाद–काल–अगुरु–धूम–राजि (१.१)	the line of smoke from black aloe wood
तस्याः	तद् (६.१)	of that (city)
पुरः	पुरस्	in front
वायुवशेन	वायु–वश (३.१)	by the force of the wind
भिन्ना	भिन्न (√भिद्+क्त, १.१)	parted
वनात्	वन (५.१)	from the forest
निवृत्तेन	निवृत्त (नि√वृत्+क्त, ३.१)	by the one who has returned
रघूत्तमेन	रघु–उत्तम (३.१)	by the best of Raghus
मुक्ता	मुक्त (√मुच्+क्त, १.१)	unbraided
स्वयम्	स्वयम्	by himself
वेणिः	वेणि (१.१)	a single braid of hair
इव	इव	like
आबभासे	आबभासे (आ√भास् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	appeared

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
प्रा	सा	द	का	ला	गु	रु	धू	म	रा	जि
स्त	स्याः	पु	रो	वा	यु	व	शे	न	भि	न्ना
व	ना	न्नि	वृ	त्ते	न	र	घू	त्त	मे	न
मु	क्ता	स्व	यं	वे	णि	रि	वा	ब	भा	से

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

श्रीमद्भगवद्गीता

About

Resources

Connect