असौ पुरस्कृत्य गुरुं पदातिः
पश्चादवस्थापितवाहिनीकः ।
वृद्धैरमात्यैः सह चीरवासा
मामर्ध्यपाणिर्भरतोऽभ्युपैति ॥
असौ पुरस्कृत्य गुरुं पदातिः
पश्चादवस्थापितवाहिनीकः ।
वृद्धैरमात्यैः सह चीरवासा
मामर्ध्यपाणिर्भरतोऽभ्युपैति ॥
पश्चादवस्थापितवाहिनीकः ।
वृद्धैरमात्यैः सह चीरवासा
मामर्ध्यपाणिर्भरतोऽभ्युपैति ॥
अन्वयः
AI
असौ भरतः गुरुम् पुरस्कृत्य, पश्चात् अवस्थापित-वाहिनीकः, पदातिः, चीरवासा, वृद्धैः अमात्यैः सह, अर्ध्य-पाणिः (सन्) माम् अभि-उपैति।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
असाविति॥ असौ पदातिः पादचारी चीरवासा वल्कलवलनो भरतः पश्चात् पृष्ठभागेऽवस्थापिता वाहिनी सेना येन स तथोक्तः सन्।
नद्यृतश्च (अष्टाध्यायी ५.४.१५३ ) इति कप्। गुरुं वसिष्ठं पुरस्कृत्य वृद्धैरमात्यैः सहार्घ्यपाणिः सन् मामभ्युपैति ॥
Summary
AI
That Bharata approaches me on foot, wearing bark garments and carrying offerings in his hands. He has placed his preceptor Vasistha in front, stationed his army behind, and is accompanied by his elderly ministers.
सारांश
AI
मुनि के वेश में, हाथ में अर्घ्य लिए, गुरु वशिष्ठ को आगे कर और वृद्ध मंत्रियों के साथ भरत पैदल ही मेरी ओर आ रहे हैं, जबकि उनकी सेना पीछे रुक गई है।
पदच्छेदः
AI
| असौ | अदस् (१.१) | that |
| पुरस्कृत्य | पुरस्कृत्य (पुरस्√कृ+ल्यप्) | having placed in front |
| गुरुम् | गुरु (२.१) | the preceptor |
| पदातिः | पदाति (१.१) | on foot |
| पश्चादवस्थापितवाहिनीकः | पश्चात्–अवस्थापित–वाहिनीक (१.१) | he who has stationed his army behind |
| वृद्धैः | वृद्ध (३.३) | with old |
| अमात्यैः | अमात्य (३.३) | with ministers |
| सह | सह | with |
| चीरवासा | चीर–वासस् (१.१) | wearing bark garments |
| माम् | अस्मद् (२.१) | me |
| अर्ध्यपाणिः | अर्ध्य–पाणि (१.१) | with respectful offerings in his hands |
| भरतः | भरत (१.१) | Bharata |
| अभ्युपैति | अभ्युपैति (अभि+उप√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | approaches |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | सौ | पु | र | स्कृ | त्य | गु | रुं | प | दा | तिः |
| प | श्चा | द | व | स्था | पि | त | वा | हि | नी | कः |
| वृ | द्धै | र | मा | त्यैः | स | ह | ची | र | वा | सा |
| मा | म | र्ध्य | पा | णि | र्भ | र | तो | ऽभ्यु | पै | ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.