यो लौल्यात्कुरुते कर्म नैवोदर्कमवेक्षते ।
विडम्बनामवाप्नोति स यथा चन्द्रभूपतिः ॥

अन्वयः AI यः लौल्यात् कर्म कुरुते उदर्कं न एव अवेक्षते, सः यथा चन्द्र-भूपतिः विडम्बनाम् अवाप्नोति ।

Summary AI One who acts out of greed without considering the ultimate consequence meets with humiliation, just like King Candra.

सारांश AI जो व्यक्ति बिना परिणाम सोचे केवल चंचलता वश कार्य करता है, वह राजा चन्द्र की भाँति उपहास और भारी विपत्ति का पात्र बनता है।

पदच्छेदः AI

यः	यद् (१.१)	who
लौल्यात्	लौल्य (५.१)	due to greed/fickleness
कुरुते	कुरुते (√कृ कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	does
कर्म	कर्मन् (२.१)	action
न	न	not
एव	एव	indeed
उदर्कम्	उदर्क (२.१)	consequence
अवेक्षते	अवेक्षते (अव√ईक्ष् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	considers
विडम्बनाम्	विडम्बना (२.१)	humiliation
अवाप्नोति	अवाप्नोति (अव√आप् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	obtains
सः	तद् (१.१)	he
यथा	यथा	as
चन्द्र-भूपतिः	चन्द्र–भूपति (१.१)	King Chandra

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

यो लौल्यात्कुरुते कर्म नैवोदर्कमवेक्षते ।विडम्बनामवाप्नोति स यथा चन्द्रभूपतिः ॥