न यत्रास्ति गतिर्वायो रश्मीनां च विवस्वतः ।
तत्रापि प्रविशत्याशु बुद्धिर्बुद्धिमतां सदा ॥

अन्वयः AI यत्र वायोः च विवस्वतः रश्मीनाम् गतिः न अस्ति तत्र अपि बुद्धिमताम् बुद्धिः सदा आशु प्रविशति ॥

Summary AI The intellect of the wise always enters swiftly even into those places where the wind cannot blow and the rays of the sun cannot reach.

सारांश AI जहाँ वायु की गति नहीं होती और सूर्य की किरणें भी नहीं पहुँच पातीं, वहाँ भी बुद्धिमानों की बुद्धि शीघ्रता से प्रवेश कर जाती है।

पदच्छेदः AI

न	न	not
यत्र	यत्र	where
अस्ति	अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is
गतिः	गति (१.१)	movement
वायोः	वायु (६.१)	of wind
रश्मीनां	रश्मि (६.३)	of rays
च	च	and
विवस्वतः	विवस्वत् (६.१)	of the sun
तत्र	तत्र	there
अपि	अपि	even
प्रविशति	प्रविशति (प्र√विश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	enters
आशु	आशु	quickly
बुद्धिः	बुद्धि (१.१)	intellect
बुद्धिमतां	बुद्धिमत् (६.३)	of intelligent ones
सदा	सदा	always

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

न यत्रास्ति गतिर्वायो रश्मीनां च विवस्वतः ।तत्रापि प्रविशत्याशु बुद्धिर्बुद्धिमतां सदा ॥