एकं प्रसूयते माता द्वितीयं वाक्प्रसूयते ।
वाग्जातमधिकं प्रोचुः सोदर्यादपि बान्धवात् ॥

अन्वयः AI माता एकम् प्रसूयते, वाक् द्वितीयम् प्रसूयते । सोदर्यात् अपि बान्धवात् वाक्-जातम् अधिकम् प्रोचुः ।
Summary AI A mother gives birth to one (the physical body), while speech gives birth to the second (the intellectual persona). Wise men say that what is born of speech is superior even to a brother born from the same womb.
सारांश AI माता शरीर रूपी प्रथम जन्म देती है, जबकि वाणी दूसरा जन्म प्रदान करती है। विद्वान वाणी से उत्पन्न संबंध को सगे भाई से भी श्रेष्ठ मानते हैं।
पदच्छेदः AI
एकंएक (२.१) one
प्रसूयतेप्रसूयते (प्र√सू कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) gives birth
मातामातृ (१.१) mother
द्वितीयंद्वितीय (२.१) second
वाक्वाच् (१.१) speech
प्रसूयतेप्रसूयते (प्र√सू कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) gives birth
वाग्-जातंवाच्जात (√जन्+क्त, २.१) born of speech
अधिकंअधिक (२.१) more/superior
प्रोचुःप्रोचुः (प्र√वच् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) said
सोदर्यात्सोदर्य (५.१) from a sibling
अपिअपि even
बान्धवात्बान्धव (५.१) from a relative
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
कं प्र सू ते मा ता
द्वि ती यं वा क्प्र सू ते
वा ग्जा धि कं प्रो चुः
सो र्या पि बा न्ध वात्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.