शूद्रश्च कृतविघ्नश्च दर्शनीयोऽसि पुत्रक ।
यस्मिन्कुले त्वमुत्पन्नो गजस्तत्र न हन्यते ॥

अन्वयः AI पुत्रक, त्वं शूद्रः च कृत-विघ्नः च दर्शनीयः असि । यस्मिन् कुले त्वम् उत्पन्नः, तत्र गजः न हन्यते ।
Summary AI O son, you are a Shudra, an obstacle-maker, yet handsome. In the family where you are born, an elephant is not killed. This verse uses a metaphor to convey that despite one's flaws or low birth, if they belong to a powerful or respected lineage, they are protected and not harmed, like an elephant in a family that values them.
सारांश AI हे पुत्र! तुम देखने में पराक्रमी हो, किंतु जिस कुल में तुम्हारा जन्म हुआ है, वहाँ हाथियों का शिकार नहीं किया जाता।
पदच्छेदः AI
शूद्रश्चशूद्र (१.१) a Shudra and
कृत-विघ्नश्चकृतविघ्न (१.१) one who has caused obstacles and
दर्शनीयोऽसिदर्शनीय (१.१)असि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) you are worth seeing
पुत्रकपुत्रक (८.१) O son
यस्मिन्कुलेयद् (७.१)कुल (७.१) in which family
त्वमुत्पन्नोयुष्मद् (१.१)उत्पन्न you are born
गजस्तत्रगज (१.१)तत्र an elephant there
not
हन्यतेहन्यते (√हन् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is killed
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
शू द्र श्च कृ वि घ्न श्च
र्श नी यो ऽसि पु त्र
स्मि न्कु ले त्व मु त्प न्नो
स्त त्र न्य ते
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.