यो हि प्राणपरिक्षीणः सहायपरिवर्जितः ।
स हि सर्वसुखोपायां वृत्तिमारचयेद्बुधः ॥

अन्वयः AI यः हि प्राण-परिक्षीणः सहाय-परिवर्जितः (अस्ति), सः बुधः हि सर्व-सुखोपायां वृत्तिम् आरचयेत्।

Summary AI Indeed, a wise person who is greatly weakened and devoid of support should devise a livelihood that provides all means of happiness. This verse advises that even in a state of extreme vulnerability and lack of assistance, a wise individual should proactively seek and establish a way of life that ensures their well-being and contentment.

सारांश AI शक्ति और सहायकों से रहित बुद्धिमान व्यक्ति को अपने सुख और सुरक्षा के लिए उचित उपायों वाली वृत्ति या आजीविका अपनानी चाहिए।

पदच्छेदः AI

यः	यद् (१.१)	who
हि	हि	indeed
प्राण-परिक्षीणः	प्राण–परिक्षीण (परि√क्षि+क्त, १.१)	exhausted of life
सहाय-परिवर्जितः	सहाय–परिवर्जित (परि√वृज्+क्त, १.१)	devoid of help
सः	तद् (१.१)	he
हि	हि	indeed
सर्व-सुखोपायाम्	सर्व–सुख–उपाय (२.१)	providing all means of happiness
वृत्तिम्	वृत्ति (२.१)	livelihood
आरचयेत्	आरचयेत् (आ√रच् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	one should devise
बुधः	बुध (१.१)	a wise person

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
यो	हि	प्रा	ण	प	रि	क्षी	णः
स	हा	य	प	रि	व	र्जि	तः
स	हि	स	र्व	सु	खो	पा	यां
वृ	त्ति	मा	र	च	ये	द्बु	धः

यो हि प्राणपरिक्षीणः सहायपरिवर्जितः ।
स हि सर्वसुखोपायां वृत्तिमारचयेद्बुधः ॥

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

यो हि प्राणपरिक्षीणः सहायपरिवर्जितः ।स हि सर्वसुखोपायां वृत्तिमारचयेद्बुधः ॥

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

यो हि प्राणपरिक्षीणः सहायपरिवर्जितः ।
स हि सर्वसुखोपायां वृत्तिमारचयेद्बुधः ॥