यदि न स्यान्नरपतिः सम्यङ्नेताः ततः प्रजाः ।
अकर्णधारा जलधौ विप्लवेतेह नौरिव ॥

अन्वयः AI यदि सम्यक् नेता नर-पतिः न स्यात्, ततः इह प्रजाः जलधौ अ-कर्ण-धारा नौः इव विप्लवेत ।

Summary AI If there is no king to lead properly, the subjects will perish in this world like a boat without a helmsman on the ocean.

सारांश AI यदि प्रजा का उचित मार्गदर्शन करने वाला राजा न हो, तो प्रजा समुद्र में बिना मल्लाह की नाव की तरह नष्ट हो जाती है।

पदच्छेदः AI

यदि	यदि	if
न	न	not
स्यात्	स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	should be
नरपतिः	नरपति (१.१)	the king
सम्यक्	सम्यक्	properly
नेता	नेतृ (१.१)	leader
ततः	ततः	then
प्रजाः	प्रजा (१.३)	subjects
अकर्णधारा	अकर्णधार (१.१)	rudderless
जलधौ	जलधि (७.१)	in the ocean
विप्लवेत्	विप्लवेत् (√विप्लव् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	would perish/be lost
इह	इह	here
नौः	नौ (१.१)	a boat
इव	इव	like

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

यदि न स्यान्नरपतिः सम्यङ्नेताः ततः प्रजाः ।अकर्णधारा जलधौ विप्लवेतेह नौरिव ॥