यो न रक्षति वित्रस्तान्पीड्यमानान्परैः सदा ।
जन्तून्पार्थिवरूपेण स कृतान्तो न संशयः ॥

अन्वयः AI यः सदा परैः पीड्यमानान् वित्रस्तान् जन्तून् न रक्षति, सः पार्थिव-रूपेण कृतान्तः (अस्ति), संशयः न ।

Summary AI A ruler who does not protect terrified beings being oppressed by others is undoubtedly Kṛtānta (Death) himself in the form of a king.

सारांश AI जो राजा डरे हुए और पीड़ित प्राणियों की रक्षा नहीं करता, वह साक्षात् यमराज का ही रूप है, इसमें संदेह नहीं।

पदच्छेदः AI

यः	यद् (१.१)	who
न	न	not
रक्षति	रक्षति (√रक्ष् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	protects
वित्रस्तान्	वित्रस्त (२.३)	terrified
पीड्यमानान्	पीड्यमान (√पीड्+शानच्, २.३)	being oppressed
परैः	पर (३.३)	by others
सदा	सदा	always
जन्तून्	जन्तु (२.३)	creatures
पार्थिव-रूपेण	पार्थिव–रूप (३.१)	in the form of a king
सः	तद् (१.१)	he
कृतान्तः	कृतान्त (१.१)	the god of death (Yama)
न	न	not
संशयः	संशय (१.१)	doubt

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

यो न रक्षति वित्रस्तान्पीड्यमानान्परैः सदा ।जन्तून्पार्थिवरूपेण स कृतान्तो न संशयः ॥