नक्रः स्वस्थानमासाद्य गजेन्द्रमपि कर्षति ।
स एव प्रच्युतः स्थानाच्छुनापि परिभूयते ॥

अन्वयः AI नक्रः स्व-स्थानम् आसाद्य गज-इन्द्रम् अपि कर्षति। सः एव स्थानात् प्रच्युतः शुना अपि परिभूयते।
Summary AI A crocodile, reaching its own place in the water, can drag even a mighty elephant; yet that same crocodile, once displaced from its home, is overcome even by a dog.
सारांश AI मगरमच्छ अपने स्थान (जल) में रहकर हाथी को भी खींच लेता है, परंतु स्थान से हटते ही वह एक साधारण कुत्ते से भी पराजित हो जाता है।
पदच्छेदः AI
नक्रःनक्र (१.१) a crocodile
स्व-स्थानम्स्वस्थान (२.१) its own place
आसाद्यआसाद्य (आ√सद्+ल्यप्) having reached
गजेन्द्रम्गजइन्द्र (२.१) even an elephant king
अपिअपि even
कर्षतिकर्षति (√कृष् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) drags
सःतद् (१.१) that (crocodile)
एवएव indeed
प्रच्युतःप्रच्युत (प्र√च्यु+क्त, १.१) displaced
स्थानात्स्थान (५.१) from its place
शुनाशुन (३.१) by a dog
अपिअपि even
परिभूयतेपरिभूयते (परि√भू भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is humiliated
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
क्रः स्व स्था मा सा द्य
जे न्द्र पि र्ष ति
प्र च्यु तः स्था ना
च्छु ना पि रि भू ते
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.