अन्वयः
AI
चतुर्थ-उपाय-साध्ये रिपौ तु सान्त्वम् अपक्रिया (भवति) । प्राज्ञः स्वेद्यं आम-ज्वरं कः अम्भसा परिषिञ्चति ॥
Summary
AI
Offering conciliation to an enemy who should be subdued by force is harmful. No wise person would sprinkle water on a fever that needs to be cured by sweating.
सारांश
AI
जो शत्रु केवल दंड से वश में आने योग्य हो, उसे शांति से समझाना हानिकारक है; जैसे पसीने से ठीक होने वाले बुखार में कोई ठंडा पानी नहीं डालता।
पदच्छेदः
AI
| चतुर्थोपाय-साध्ये | चतुर्थ–उपाय–साध्य (√साध्य+ण्यत्, ७.१) | in an enemy to be subdued by the fourth means |
| तु | तु | but |
| रिपौ | रिपु (७.१) | in an enemy |
| सान्त्वम् | सान्त्व (१.१) | conciliation |
| अपक्रिया | अपक्रिया (१.१) | a wrong action |
| स्वेद्यम् | स्वेद्य (√स्वेद्य+ण्यत्, २.१) | to be treated with sweating |
| आम-ज्वरम् | आम–ज्वर (२.१) | raw fever |
| प्राज्ञः | प्राज्ञ (१.१) | a wise person |
| कः | किम् (१.१) | who |
| अम्भसा | अम्भस् (३.१) | with water |
| परिषिञ्चति | परिषिञ्चति (परि√सिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | sprinkles |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| च | तु | र्थो | पा | य | सा | ध्ये | तु |
| रि | पौ | सा | न्त्व | म | प | क्रि | या |
| स्वे | द्य | मा | म | ज्व | रं | प्रा | ज्ञः |
| को | ऽम्भ | सा | प | रि | षि | ञ्च | ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.